Vroeger was alles beter

Pim Fortuyn zette het verleden als lichtend voorbeeld op de kaart, de jaren 50 waren zijn ideaal. De opportunist bespeelde er de kiezer mee, want voor hemzelf was zo’n perspectief niet prettig, terug in de kast om te beginnen. En niks dik betaalde spreekbeurtjes voor de jaren 50 zakenlieden. In die jaren was de smaak voor het type auto’s en kleding die Fortuyn had not done, iets voor parvenu’s. Maar de kiezer die hij bespeelde wist goed wat hij bedoelde, het waren de jaren van Gerard Cox met zijn gewone geluk, een witte wereld.

De jaren 50 zijn helemaal geen jaren om naar terug te verlangen. Er moest geknokt worden voor betere lonen, voor betere sociale voorzieningen. Pas in de jaren 60 werd het sociale vangnet op een enigszins beschaafd niveau gebracht door de invoering van de bijstandswet, met dank aan de katholieke kerk. Die had daarvoor bij KVP-minister Marga Klompé gelobbyd om zo van de kosten voor opvang van gescheiden vrouwen af te komen. Het maakte onbedoeld de weg vrij voor vrouwenemancipatie. Mocht een vrouw in de jaren 50 nog niet een bankrekening openen en moest zij stoppen met werk als zij trouwde, nu was zij minder afhankelijk van familie of (ex-)man. En die man kon dankzij de emancipatiebewegingen in de jaren 70 uit de kast komen. Het begin van gelijkheid begon toen een beetje vorm te krijgen met nog een hele lange weg te gaan. Verlangen naar de jaren vóór 1970 getuigt van racisme en discriminatie.

Voor de portemonnee is een verlangen naar de jaren 70 begrijpelijk. De lage btw is van 4% toen naar 9% nu gegaan, de hoge btw van 12% naar 21%. De lage inkomens zagen hun loonbelasting in al die jaren met een half procent stijgen(!) naar 36,5%, modaal mocht een kleine daling van 48% naar 41% zien. Spekkoper waren uiteraard de hoge inkomens, die gingen van 72% naar 52%. Voor de bedrijven zakte de winstbelasting van 48% naar 17,5% tot 21%. De dividendbelasting is niet afgeschaft, maar daalde wel van 25% naar 15%. Helaas koos de kiezer indertijd voor Hans Wiegel, voorbeeld voor Fortuyn, Wilders en Baudet, en niet voor een tweede termijn voor Joop den Uyl.

Het verlangen naar vroeger begon met Fortuyn en zijn jaren 50, ging verder met Balkenende met diens VOC-jaren en nu vent Baudet de 19e eeuw uit. Je vindt dat verlangen als remmende factor terug in de bouw, maar ook in de geneeskunde. Vernieuwing gaat daar net zo moeizaam als de verandering van zwarte piet.

Een hoop geluk gewenst

Het geluk dat we elkaar wensen hebben we in 2019 hard nodig. Rechts laat niet na om voor alle onvrede en angst de “vreemdeling” als zondebok aan te wijzen waardoor het zicht op de werkelijke problemen voor velen beperkt blijft. De klimaatverandering, al sinds de conclusie van de Club van Rome in 1972 op de kaart, is een dreiging die ons allen aangaat, die het leven op aarde totaal kan ontwrichten, maar waar wij nog steeds niets anders tegen doen dan conferenties organiseren waar slechts afspraken worden gemaakt voor een volgende conferentie.
De allerrijksten zien de klimaatbui al hangen en zoeken in hun arrogantie en onnozelheid naar een andere planeet om hun luxe leventje te kunnen voortzetten. Elke raket helpt alleen maar de aarde nog wat sneller onbewoonbaar te maken en die verre planeet weten we ziet eruit zoals de onze bezig is te worden, onleefbaar.

Op de korte termijn worden wij bedreigd door een nieuwe wapenwedloop. Nadat Trump Mike Spense China de handelsoorlog liet verklaren begin dit jaar is China niet stil blijven zitten. Het land is de VS financieel al zo’n beetje de baas, maar het antwoord op de handelsoorlogsverklaring is militair, het Chinese leger wordt fors uitgebreid. En dan weten wij dat dat geen jaren gaat duren, in China stampen ze steden als Amsterdam in een paar jaar uit de grond, inclusief 10 metrolijnen. En Poetin heeft zijn positie, dankzij het terugtrekken van Amerikaanse troepen uit het Midden-Oosten, weer zien uitgroeien tot wereldspeler. Griezelig is dat hij zijn leger van nieuwe generaties (kern-)raketten heeft voorzien. Voeg hier nog het vergroten van de legers in de EU, Saudi-Arabië en sowieso overal in de wereld aan toe en je moet denken aan begin vorige eeuw. Ook toen werden er flinke legers opgetuigd. Generaals van zulke legers met nieuwe wapens willen die spullen helaas graag uitproberen.

Met een puberale narcistische macho in de VS, een uitgekookte strateeg met een grote geldingsdrang in China, een sluwe macho met een minderwaardigheidscomplex in Rusland en nog wat gestoorde of waanzinnige typen als Bolsanaro in Brazilië en Erdogan in Turkije ziet 2019 er onberekenbaar uit. Wij mogen elkaar een hoop geluk toewensen.

VS en Rusland zijn onberekenbaar

Vanuit Rusland wordt een bot-oorlog gevoerd. Het internet ziet dagelijks een eindeloze stroom aan verzonnen berichten uit Poetins trolfabrieken. Trump profiteerde ervan en won de verkiezingen, Marine Le Pen redde het niet ondanks die Russische hulp. Geert Wilders en Thierry Baudet staan beiden positief tegenover Rusland net als de Italiaanse fascist Salvini en de Engelse Farrage. Extreem rechts lijkt een bondgenoot aan Poetin te hebben.
Maar hoe staat Poetin echt in dit scenario? Want het vergiftigen van een overgelopen spion in retraite, een amateuristische afluisteraffaire in ons land, dat is allemaal niet echt iets voor de perfectionist die met straffe hand de zaakjes tot in de puntjes onder controle placht te houden.
Beatrice de Graaf wees op een onderbelicht facet: de nieuwe Poetins bij de geheime diensten. Die schijnen klaar te staan om het stokje van de macht van Poetin over te nemen. En die zijn volgens De Graaf een stuk griezeliger dan Poetin. Je moet waarschijnlijk denken aan types als de fascist Zjirinovski. Voor het oog een ongeleid projectiel, een soort Steve Bannon, maar met duistere internationale contacten. Bevriend met extreem rechts in Israël, maar zich niettemin antisemitisch uitlatend.

Intussen is het aan de overkant van de plas ook een en al onzekerheid. Trump lijkt zich van zijn laatste minister die hem kon beteugelen te hebben ontdaan en heeft de confrontatie met de Senaat gezocht en gekregen, een shut down, honderdduizenden ambtenaren staan nu op straat. Met de feestdagen nog geen extreme ramp, maar in januari zal blijken hoe het verder uitpakt. Met een Trump in zwaar weer en uitsluitend jaknikkers om hem heen houden ook bij de Republikeinen velen hun hart vast.

Trump lijkt met de terugtrekking van het Amerikaanse leger uit het Midden-Oosten de Koerden te offeren. Zij hebben IS op de grond bijna verslagen, maar hij levert hen zonder pardon uit aan de grillen van Erdogan. Het is geen nieuw beleid, want het stikte al in het Midden-Oosten van door de VS verraden oud-bondgenoten. De Taliban stonden op de loonlijst van de CIA, evenals Saddam Hussein. Die kreeg lijsten van de Amerikanen met (linkse) oppositieleden om op te pakken. Maar na de inval bij de oliestaat/-leverancier Kuwait had hij het bij het Saudische Koningshuis en dus ook bij de familie Bush verbruid, met golfoorlogen als gevolg. Nu gaan Erdogan, Assad en Poetin de politiek bepalen, met uiteraard een prominente rol voor Netanyahu. De olie zal blijven vloeien, maar de bevolking hoeft niet te rekenen op een vredige toekomst. En de vluchtweg naar Europa is potdicht, zolang Erdogan dat wil natuurlijk. De VS en Rusland zijn onberekenbare factoren geworden.

Kerstfeest

De kerken zien steeds minder gelovigen in de bankjes, behalve de feestkerken dan waar volop gezongen en gedanst wordt, vooral populair bij gelovigen met een overzeese achtergrond.
De ontkerkelijkte Nederlanders zijn de gelovige rituelen echter niet kwijt, bij een overlijden gaan zij er nog altijd vanuit dat de dode dierbare in de hemel komt, zo vertellen zij hun kinderen. Net zoals zij hun kinderen het sinterklaasverhaal wijsmaken. Zelfs het paasei is een heilig relikwie. En o wee als ongelovigen of anders gelovigen maar met een vinger wijzen naar één van die heilige huisjes of hen wordt een enkele reis naar apenland toegewenst door het eerste beste VVD-Kamerlid(Thierry Aartsen), of een VVD-minister(Halbe Zijlstra) rept over het vermoorden van een kinderfeest.

Het eten van vlees is kennelijk ook een heilig huisje, want de Allerhande heeft het in haar kerstnummer gewaagd om vegetarische recepten op te nemen. Daar zijn de vierders van vrede op aard niet van gediend en dus werd de supermarkt overladen met twitter- en facebookkritiek. Over aandacht hebben deze critici niet te klagen, de Telegraaf staat hen activistisch bij met haar dochterondernemingen GeenStijl, PowNed en WNL. En alle media gaan vervolgens mee in het wereldnieuws dat afwisselend het paasei of zwarte piet is.
Even waren de nationalistische voorvechters van een Nederland van vreemde smetten vrij heel blij. Marcel Boekhoorn, de multimiljonair, had de HEMA gekocht. Hoera, weer in Hollandse handen. En wat voor handen! Dat mochten wij afgelopen week weer eens vernemen. Boekhoorn is ook de man die de armste kant van Nederland nog weet uit te benen. Met zijn Novum Bank op Malta, nog (belasting-)paradijselijker dan Nederland, leent hij bedragen tot 1000 euro uit voor 30 dagen tegen kosten en rente waarvoor de naam woeker te mild is. Maar dan hoor je de Jenny Douwesen en GeenStijlers niet.

Minder vlees eten zullen zij misschien toch gaan doen, als zij wetenschappelijke onderzoeken zouden lezen en geloven, want je wordt impotent van vlees. En dat willen de kinderliefhebbers natuurlijk niet.

Ook Rutte kan niet rekenen

Maar liefst 95% zal erop vooruitgaan zegt Mark Rutte. Als een mantra roept dit Kabinet haar blije boodschap, maar wie gelooft het? Iedereen weet van de btw-stijging op de eerste levensbehoeften, van de extra belastingen op de energienota en de ook weer stijgende zorgverzekering. Moet je dan Rutte geloven, de premier die al vaker mooie beloften heeft gedaan waar niets van terecht is gekomen. Een premier bovendien die grossiert in leugens, alleen valt dat met zoveel leugenaars in zijn Kabinetten nauwelijks meer op, liegen is zo langzamerhand een normaal onderdeel van de (rechtse) politiek.

Er even goed doorheen lezen en je ziet wat Rutte 3 doet. De inkomens tot 20.000 per jaar krijgen alweer de rekening. Zij gaan er wat belastingen betreft als enige op achteruit. Hun belastingaanslag stijgt met 0,1%. Boven de 20.000 daalt de belasting met zo’n 3%, de hoogste inkomens met 0,1%.
Voor hogere inkomens zal de belastingverlaging wellicht net de btw-verhoging afdekken, maar het is de vraag of de energieverhoging en zorgverzekering er ook door wordt afgedekt. Volgens het Kabinet wel, maar daarvoor is een trucendoos aan maatregelen tevoorschijn getoverd. Zo wordt de kinderbijslag verhoogd en ook de kinderopvang krijgt er geld bij. Ouders zullen het dus wel redden. De lagere inkomens komen door de energiebelasting niet in de problemen, want zij wonen in kleine huizen en stoken dus veel minder stelt het Kabinet, terwijl het allang bekend is dat juist de lagere inkomens in de meest tochtige energieverslindende huizen wonen.
En dan is er de arbeidsheffingskorting, die verandert ook, waardoor men over een groter deel van het met arbeid verdiende inkomen geen belasting hoeft af te dragen. Maar hoe zit dat dan met mensen in een uitkering en de gepensioneerden? Die gaan er in elk geval op achteruit. Maken die met 3,4 miljoen aow-ers, 800.000 arbeidsongeschikten, 300.000 werklozen en 400.000 mensen in de bijstand slechts 5% van de Nederlandse bevolking uit? Rekenen kan ook Rutte niet. Of zij tellen voor hem gewoon niet mee.

Het zijn net ondernemers

In de discussie over het legaliseren van xtc mocht een advocaat zijn zegje doen. Je kunt de drugshandel proberen uit te roeien, maar zelfs als dat zou lukken, dan zoeken die criminelen gewoon een andere lucratieve handel zoals cybercriminaliteit veronderstelde hij. En daar voegde hij nog een ijzersterke opmerking aan toe: het zijn net ondernemers.

De handelaar in drugs is net als een doorsnee ondernemer bezig om met zo weinig mogelijk inspanning zoveel mogelijk winst te genereren, maar dan op illegale wijze. Hij betaalt namelijk geen belasting, maar is wel flink geld kwijt aan beveiliging, verzorgd door de bekende motorclubs. Dat is nodig want er gaat veel geld om in zijn handel, in de pillenindustrie alleen al zo’n 16 miljard per jaar. Daar is Unilever met een jaaromzet van 1,5 miljard in de hele Benelux een kleintje bij.
Shell en Unilever zijn legale ondernemingen, maar doen hun best om ook geen belasting te betalen en dat lukt hen aardig. Afgelopen week kwam Shell in het nieuws omdat het bedrijf helemaal niets aan belasting betaalt aan onze schatkist. De oliegigant krijgt het Groninger gas ook al gratis, er moet alleen een beetje gedeeld worden met Exxon en de staat. Maar de risico’s, de kosten van schade door winning zijn alleen voor onze overheid. En hoeveel miljoenen er aan subsidie naar het bedrijf gaan is diffuus, net zo goed verspreid en verborgen als de kosten van ons koningshuis. Wij weten wel dat het in politieke partijen wemelt van oud-medewerkers van multinationals.

Dat die multinationals zo belangrijk zijn voor de werkgelegenheid is twijfelachtig, personeel zien zij slechts als een onkostenpost. Onveilige werksituaties met lekkende chemische opslagtanks(Groningen) zijn “incidenten” die zij het liefst onder de pet houden. Zij hebben graag mensen aan het werk met behoud van uitkering, want dan kosten zij niets. In de drugshandel wordt eveneens van mensen met een uitkering gebruik gemaakt. Voor een paar centen mogen die ook met chemicaliën in de weer om zo te proberen wat schulden af te lossen. Beide typen ondernemer worden geholpen door dezelfde financiële wereld. De één om geld wit te wassen, de ander om belasting te ontduiken. Drugshandelaren of de Polmannen en Van Beurdens, er is inderdaad weinig verschil te bespeuren.

Democratie op zijn Amerikaans

Hoe werkt democratie in Amerika? Michael Persson beschreef in de VK de truc van de aftredend Republikeinse gouverneur Scott Walker van Wisconsin waarmee hij de macht van zijn Democratische opvolger Tony Evers weet te beperken. Een aantal van de bevoegdheden van de gouverneur heeft hij overgeheveld naar het parlement. En dat parlement van zijn Staat Wisconsin is in handen van de Republikeinen. Zo is de macht voor de winnende Democraat door diens Republikeinse verliezer beknot.

De Republikeinen zijn keien in het manipuleren van verkiezingen. Schuwen zij geen middel om een tegenstander in een kwaad daglicht te stellen, ook zorgen zij ervoor dat de aanhang van de tegenstander niet of moeilijk zijn stem kan uitbrengen en dat die stem minder waard is. Zo won Trump met een paar miljoen stemmen minder toch van Hillary Clinton. In Wisconsin won de Democraat Evers niettemin de verkiezingen, maar de winst van de verkiezingen van het parlement in november ging naar de Republikeinen. Die wonnen toen met 46% van de stemmen, ruim minder dan de Democraten. Dat komt door gerrymandering, dirty tricks van de partij van de vrienden van Wilders en Baudet. Democratische wijken worden daarmee zo over Republikeinse verdeeld dat zij nooit een meerderheid kunnen halen. Verder zorgen zij ervoor dat bejaardentehuizen met Democratische aanhang hun stem aan de andere kant van de stad moeten uitbrengen en maken zij met de openingstijden van de stembureaus het stemmen voor velen onmogelijk. En nog wat van zulke trucs.

Als verantwoording voor deze democratie ondermijnende trucs verklaarde de partij van Donald Trump doodleuk dat “de nieuwe gouverneur Evers zeer progressief is en lijnrecht tegenover het beleid staat waar wij in geloven, en zonder Milwaukee en Madison(de plaatsen waar de Republikeinen ondanks hun trucs toch verloren) hadden wij een duidelijke meerderheid”. Het klinkt als Thierry Baudet die zich liet ontvallen dat hij de maatschappij zal gaan zuiveren van al dat linkse gespuis als hij eenmaal aan de macht is.

Hoezo gecompenseerd?

De btw op eerste levensbehoeften gaat met 3% omhoog en de energierekening wordt extra belast. Dat de laagst betaalden het hardst worden geraakt is vanzelfsprekend, want verhoging van dergelijke belastingen houdt geen rekening met de hoogte of laagte van het inkomen. Voor mensen met een minimuminkomen is die 3% daarom een forse hap uit hun toch al beperkte budget. Voor hen die het financieel beter hebben getroffen is het een verwaarloosbaar bedragje. En net zoals de lage inkomensgroep is gegroeid, is ook de hogere inkomensgroep gegroeid. Sinds de crisis van 2008 zijn er 150.000 mensen met een inkomen van meer dan een ton bijgekomen. Hoezo crisis? Voor wie?

Er groeien nu meer dan 300.000 kinderen in armoede op. Was het dan niet zinvoller geweest dat Rutte 2 de 5,5 miljard belastingverlichting aan die inkomensklasse had besteed in plaats van de volgens ook D66 zo zwaar door de crisis getroffen (hogere) middenklasse. En de sociale vangnetten van Vogelaar zijn gelijkertijd verdwenen, zo heeft de laagst betaalde klasse de rekening dubbel en dwars gekregen. De enkeling uit die klasse die het niettemin voor elkaar heeft gekregen om aan een universiteit te kunnen studeren wordt dankzij het leenstelsel ontmoedigd, voor je het weet zit hij met een onaflosbare restschuld. Studeren is weer afhankelijk geworden van de hoogte van het inkomen van je ouders.

Maar als je Rutte en zijn ploeg hoort vertellen over dit beleid, dan is er zogenaamd niks aan de hand. Iedereen wordt gecompenseerd. Mocht dat al waar zijn, dan mag je je afvragen waarom die ingreep dan moest. Maar het is niet waar. De onderbouwing gaat uit van een redelijke loonstijging. En die komt er niet, niet voor de mensen in een uitkering, niet voor de vele flexwerkers en oproepkrachten, niet voor de meeste werkenden waaronder de metaalarbeiders die al maanden stakingsacties houden. En niet voor de werknemers van de feodale supermarktketen Jumbo, die liever miljoenen aan autoracen spendeert dan aan een minimale loonsverhoging om de inflatie te compenseren. Jumbo vindt 1% ruim voldoende.
De energiebelasting drukt niet op het inkomen van de beter betaalden met een dak vol zonnepanelen, betaald door huurders en huizenbezitters die geen zonnepanelen konden betalen en die de nieuwe verhoging vol voor de kiezen krijgen. Voor hen is het compensatieverhaal van Rutte een dikke middelvinger.

Arrogantie van de macht

Als je één reden moet noemen die voeding geeft aan de onvrede in de maatschappij, dan is dat wel de aloude arrogantie van de macht. In Frankrijk schaftte Macron een peperduur servies aan alsof het oude niet luxe genoeg was en deed de rijken een volstrekt overbodig en nutteloos cadeau door de vermogensbelasting af te schaffen. Die deed overigens een stevige duit in het staatszakje. Voor de burger deed hij niets van alle aardige toezeggingen, behalve accijnsverhoging.

Verhoging van accijnzen en btw zijn nu typisch verhogingen die onevenredig hard bij de “gewone” burger terecht komen, die geen rekening houden met de hoogte van iemands inkomen. In feite dus denivellerend. Zulk gedrag valt onder arrogantie en roept woede op. En het is ook nog een woede die ongeleid naar buiten komt, die geen vertegenwoordiger kent. Dat kan tot enge situaties leiden, een machtsvacuüm waarbij het de vraag is wie er met de buit of macht vandoor gaat. In de USSR werden de revolutionairen van het eerste uur van de kaart gespeeld door de pas na de winst teruggekeerde Lenin. Die schoof Stalin naar voren die de helden van dat eerste uur afslachtte. Een soortgelijk scenario voltrok zich in Perzië, waar ayatollah Khomeini zich als een Lenin en Stalin in één persoon ontpopte.

Hier zien wij een andere variant op de arrogantie van de macht. Lieden die de politiek ingaan met ideeën die zij later verwerpen, maar dan doodleuk met eenzelfde aplomb met hun nieuwe inzichten het podium opzoeken. Je zou denken dat je je dood zou schamen voor dat gebrek aan inzicht. Je had zonder veel verstand wel de arrogantie om te pretenderen de waarheid in pacht te hebben. Een toontje lager zou je dan niet misstaan. Paul Rosenmöller (de Wim Kok van GroenLinks) mag nu de kar trekken voor de Eerste Kamer. Maar wat er nog groen of links is aan deze neoliberaal geworden Coca Cola verspreider in schoolkantines is de vraag.

Tweedeling is oorzaak gele hesjes

De arbeidersklasse moest hard strijden om haar positie een beetje te verbeteren. De klasse die aan de macht is wist zich gesteund door een grote middenklasse. In het bedrijfsleven is zelfs een soort middenklasse geschapen om de rust in de tent te houden, de managerslaag. Die laag vangt de klappen of onvrede op voor de bazen die daardoor buiten schot blijven.

Sinds de politieke wende onder Thatcher, Reagan en Giscard ging het richting tweedeling. Na het vallen van de muur sloeg de neoliberale koers van Blair, Clinton en Schröder toe die de tweedeling rap vergrootte. De kleine rijke bovenlaag wordt sindsdien steeds rijker, net als het hogere deel van de middenklasse. De voormalige arbeidersklasse en het lagere deel van de middenklasse zijn er op achteruit gegaan. De welgestelde bovenlaag was de eerste die voor de bankencrisis werd gecompenseerd met 5 miljard. En zij blijven profiteren. De onderlaag ziet slechts dat hem zijn verworven rechten worden ontnomen en dat zijn inkomen niet alleen onzeker is, maar ook de inflatie niet bijhoudt. En daar komen allerlei extra lasten bij, btw-verhoging, huurverhogingen, extra energiebelasting, lokale belastingverhogingen enz.

Wat degenen die aan de welvarende zijde zitten echter over het hoofd zien is de verhouding. Niet alleen dat zij het schandalig beter hebben dan velen die in armoede leven, waaronder zo’n 300.000 kinderen, maar ook dat die armere klasse stilletjes aan bezig is de meerderheid te worden. In Frankrijk is dat al het geval en daar wordt de link ook gelegd in verband met de gele hesjes-opstand. De partijen die de dienst uitmaken moeten zich realiseren dat de meerderheid onder hun beleid lijdt. En waren het vroeger de linkse partijen die zorgden voor arbeidsrust door de positie van de laagst betaalden wat sterker te maken, tegenwoordig zijn het partijen die met xenofobie en zwarte piet de onvredestemmen verwerven. De collaboratie van links met het neoliberalisme heeft de voormalig linkse kiezer tot een gokker gemaakt die gokt op de valse praatjes van extreem rechts.

Zorgkosten zouden veel lager moeten zijn

Wij hadden zo’n 300 ziekenhuizen, maar sinds de paarse ingrepen is de zorg vermarkt en zijn ziekenhuizen gesloten of gefuseerd, zelfs failliet gegaan hebben we net mogen meemaken met het Slotervaart- en de IJsselmeerziekenhuizen. Er zijn nog 80 over.
Een concentratie van zieke mensen brengt grote risico’s mee voor infecties, boeren worden daarom geïsoleerd vanwege het gevaar op resistente bacteriën die in de bio-industrie veel voorkomen. De sluiting van ziekenhuizen is dus op zich niet erg verstandig. Mocht er nu in zo’n groot ziekenhuis een epidemie uitbreken, waar moeten dan al die patiënten heen? Dat wordt een ramp. Het is dus slechts een financiële reden dat er zoveel zijn gesloten. Opmerkelijk is dat het aantal bedden eveneens enorm is afgenomen. Patiënten gaan tegenwoordig na een operatie vaak na een dag alweer naar huis, maar ook dan is het aantal bedden nog flink gereduceerd.

Met minder ziekenhuizen, minder bedden en minder handen aan het bed zou de zorg flink goedkoper moeten zijn, het tegendeel is waar. Als het geld niet opgaat aan verpleegkundigen en gebouwen, dan moet het opgaan aan zaken als overhead, apparatuur en medicijnen. Directies gaan er inderdaad met inkomens van een half miljoen of meer vandoor, maar de lonen van verpleegkundigen zijn amper voor de inflatie gecorrigeerd. Apparatuur is zeker duur, maar de grote slag wordt gemaakt door de medicijnenfabrikanten. En dat geld verdwijnt over de grens naar met name Amerika. Daar zitten de patenthoudende multinationals. Voor kleine bedragen veelbelovende ideeën opkopen, marktrijp te maken en incasseren maar. Met een winstpercentage van 20% ben je in die wereld een loser. Pas bij 5000% komt er media-aandacht.
Het uitbuiten van monopolies op geneesmiddelen is een vorm van chantage die hard zou moeten worden aangepakt. Helaas is de wereld vergeven van de Frits Bolkesteins die met lobbywerk de politiek naar hun hand weten te zetten. Net zoals Shell dat doet, waar Frits dat lobbyvak heeft geleerd en de tig andere bedrijven en bedrijfstakken. Den Haag wordt kapot gelobbyd, de enigen die niet lobbyen zijn de kiezers, en die zijn niet voor niets zo ontevreden.

Frits Bolkestein

VVD-coryfee en oud Shell-man Frits Bolkestein is de man die de onderbuik van Nederland heeft wakker gekust. Hij werd daarmee populair in de jaren 90. Waren het eerst aparte types als boer Koekoek en Hans Janmaat, met Bolkestein kreeg racistisch Nederland een type dat zich als intellectueel neerzette. Met zijn enigszins bekakte praat roerde hij dezelfde onderwerpen aan als Joop Glimmerveen en Janmaat, onderwerpen die tot dan toe taboe waren. Terzelfder tijd gaf hij dit gedachtegoed door aan zijn leerling Geert Wilders en was hij het voorbeeld voor Malik Azmani.
Niet echt groot in de belangstelling waren andere activiteiten van hem. Zijn lobbywerk bleef uit beeld, behalve zijn beste Els-briefje aan minister van Volksgezondheid Borst, waarin hij haar verzocht zich in te spannen voor de belangen van medicijnenfabrikant MSD. Hij was commissaris bij dat bedrijf.
Ook was hij de man van de open grenzen, tenminste wat werk betreft. Zo kwam er flinke concurrentie in ons land op de arbeidsmarkt door goedkope Polen en Roemenen, want van gelijke beloning wilde Bolkestein niet weten. Voor zijn vakantiestulpje in Frankrijk hoefde hij niet meer te rekenen op de lokale elektricien bij kortsluiting, want de Fransen rekenden hem die valse concurrentie hard aan.

Zijn inspelen op vreemdelingenhaat maakte de Nederlandse fan blind voor zijn verdere politieke agenda. En dat wist hij. Zo liet hij tegen zijn goede kennis Ian Buruma ontvallen dat “de Nederlanders Turken en Marokkanen haten en daarmee ben ik populair geworden”. Toen Pim Fortuyn de door hem geplaveide weg insloeg werd de vraag gesteld of hij zich bewust was van de gevaren die het spelen op de onderbuik in zich droeg, of hij wist wat hij ontketende. Daar antwoordde Fortuyn op: “bij mij zijn ze in veilige handen”. Van zulk besef heeft Bolkestein nooit blijk gegeven.

Extreem rechts bleef in ons land lang marginaal. Maar voor zich als heren van stand voor doende figuren hebben velen een zwak. De uiterst rechtse vleugels van de KVP(nu CDA) en VVD kenden het fenomeen al met de zeer populaire Jozef Luns(oud-NSB-er en bevriend met de Portugese dictator Salazar) en Hans Wiegel(de man achter Rita Verdonk), begin deze eeuw was het Pim Fortuyn. Zelfs extreem rechtse potenrammers vergaten hun homofobie en omarmden hem. Nu probeert Baudet het als een Pim Fortuyn met Theo Hiddema als een Jozef Luns. Maar het was Frits Bolkestein die deze weg heeft geopend, welbewust weten wij dankzij Ian Buruma.

De ondernemer is een entrepreneur

Je hebt mensen die zelfstandig een bedrijf runnen, alleen of met een paar personeelsleden. Vroeger noemde je zo’n eigenaar van een schildersbedrijf, een sigarenzaak of boekhoudkantoor zelfstandige, tegenwoordig worden zij het ondernemer genoemd. Ondernemer waren ooit de fabrieksdirecteuren. Die zaten hoog in hun riante kantoor terwijl beneden de tientallen of honderden arbeiders voor zo weinig mogelijk geld het werk deden. Nu zijn die beide typen werkgevers onder dezelfde noemer gekomen, dankzij de VVD. Dat was de partij van de ondernemers, maar hebben zo ook de zelfstandigen tot hun doelgroep gemaakt.
De zelfstandige wil niet als loonslaaf voor een baas werken, maar voor zichzelf. De ondernemer daarentegen werkt niet, maar huurt mensen in om voor zich te laten werken en gaat er zelf met de winst of buit vandoor. In het Frans is dat duidelijk, daar heet de ondernemer entrepreneur. Dat kun je verhullend vertalen als ondernemer, maar letterlijk is het “iemand die iets ergens tussenuit neemt of buitmaakt”. Daarmee is onverbloemd de werkwijze van de ondernemer blootgelegd en sluit het uitstekend aan bij het huidige kapitalisme. Ouderwets ondernemen waarbij de ondernemer slechts profiteert van de inspanningen van zijn arbeiders is wat uit de mode, tegenwoordig wordt er rechtstreeks gegraaid tussen elke handeling waar geld aan te pas komt. Van verhuur(Airbnb) tot taxivervoer(Uber), Silicon Valley en al zijn klonen doen niet anders.
De Fransen weten dankzij hun taal waar zij voor moeten oppassen. De ondernemer is een entrepreneur, een dief, hij is slechts uit op het geld dat hij overal tussenuit weet buit te maken. En de partij van de entrepreneurs heet hier VVD.

Blok als schoothondje

Nederland is het schoothondje van de VS. Altijd keken onze politieke leiders op tegen dat grote rijke land. Kritiek werd niet geduld, het waren immers onze bevrijders. De liefde gaat zover dat onze regeringen de Hollandse zuinigheid moeiteloos laten varen om veel te duur Amerikaans wapentuig aan te schaffen. De JSF is al twintig jaar zo’n voorbeeld. Ze moeten koste wat het kost worden aangeschaft, ondanks de uit de hand gelopen prijs en de vele manco’s. Achter de schermen wordt dezer dagen gepoogd om een deel van de extra defensiegelden stilletjes aan een extra paar JSF’s te besteden. De gelden zijn daarom niet geoormerkt.

Stef Blok liet in Buitenhof weten hoe ver hij gaat in zijn Amerika-liefde. Omdat het Amerikaanse leger zo groot is “moeten wij ons bij hen aansluiten”. De EU komt niet verder dan een luizige 20% van de NAVO-slagkracht. Van een Europees leger wil hij dus niets weten. Hij focust uitsluitend op de VS. Hem werd niet gevraagd of wij ons dan niet binnenkort op China moeten richten, want het Chinese leger wordt in ijltempo vergroot en versterkt en zal, mocht Xi Jinping dat willen, de VS moeiteloos qua grootte voorbij streven. In Bloks redenatie zou dat dan onze partner moeten worden. Maar China past natuurlijk niet in het witte ideaalbeeld van Trump en Blok. Multiculti vinden beiden een drama. Hopelijk zien zij de Duitse endlösung niet als oplossing voor dergelijke problemen.

Blok wil niet nadenken over de mogelijkheid dat Amerika ooit onze vijand kan worden. Logisch, dat vijandsbeeld is juist zijn ideaal. Een VS met Steve Bannon als president en de KKK als FBI zou hij graag willen kopiëren. Dat is geen failed state, maar een super state voor Stef. Slechts een paar weken homeopathische verdunning per jaar met zwarte piet en na het afschminken weer lekker wit verder, als schoothondje van Bannon.

Failliete gezondheidszorg

In een klap gingen de IJsselmeerziekenhuizen en het Slotervaart failliet. Loek Winter was de pionier die sprong in het neoliberale gat dat door CDA en VVD in de gezondheidszorg geslagen was. Mooi vond hij het om ondernemer in de zorg te zijn, en natuurlijk was het geen punt dat er (op papier) geen winst mocht worden gemaakt, zijn hart lag bij de zorg en daar ging het de goedheiligman om. Wat zal dat hart nu bloeden bij het faillissement van zijn IJsselmeerziekenhuizen. Of misschien ook wel niet, als je Follow the Money volgt weet je zeker dat dat niet het geval zal zijn.

De ziekenhuizen zijn niet meer dan een massa stenen hebben wij van de minister Bruno Bruins begrepen, maar dan wel een berg steen waar een hoop geld in om gaat. En elke in de Amerikaanse kapitalistische leer gelovende ondernemer weet dan dat daar veel te halen valt. Je hebt een taxi met chauffeur en een klant die een taxi nodig heeft, daar komt het Amerikaanse kapitalistje lekker tussen zitten met een computerprogramma en graait een flink deel van de geldoverdracht binnen. Om de zaak voor elkaar te krijgen moet je slechts wat in IT investeren en een Neelie Kroes inhuren om politiek tegengas te ontlopen. En daar is Uber geboren. Wat Winter met de ziekenhuizen deed is niet eens heel veel anders. Hij nam een belang in een kankermedicijnenfabrikant die zijn middelen aan Winters ziekenhuizen verkocht. Met een fors winstpercentage. Winters ziekenhuis mag dan wel geen winst maken, Winters fabrikant natuurlijk wel. Terwijl er naïef gedacht werd dat ondernemers in de gezondheidszorg stapten met de verwachting dat ergens in de toekomst winst wel zou worden toegestaan blijkt dat die winst al meteen binnenstroomde.

Elon Musk bouwt zijn Tesla’s en maakt nog steeds geen winst, zijn toeleveranciers wel. Dus krijgt hij de financiering moeiteloos rond. Maar bijna niemand weet dat de Amerikaanse belastingbetaler Musk 5 miljard subsidie heeft gegeven. En verliezen zijn in de VS vast net zo aftrekbaar als hier en kun je dus ook als winst zien. Hoewel de rijken en bedrijven daar al zo goed als geen belasting betalen. Het is ziek dat wij onze gezondheidszorg aan die wildwestkapitalistische wereld hebben uitgeleverd.