Mores van het bedrijfsleven domineert de politiek

De politiek wordt aan alle kanten kapot gelobbyd, een nieuw Kabinet is nog niet ontvangen door Willem-Alexander of Shell zit als eerste bij Rutte in het Torentje. De grote bedrijven en multinationals hebben het zo voor elkaar gekregen dat zij zelf mogen aangeven bij de belasting hoeveel zij betalen willen en dat is zo goed als niets. Onder het mom van rulings krijgen zij ook nog hun zin.
Politici gaan na hun Haagse carrière veelal naar het bedrijfsleven om te incasseren, maar andersom komt al bijna net zo vaak voor. In elk Kabinet zit wel een oud-Shell medewerker. Of eentje van Unilever, zoals Rutte. Tussen de media en de politiek wordt ook vaak gewisseld, beide kanten op. Dat komt de controlerende taak van de journalistiek niet ten goede. Zo stapte een VVD-medewerkster op vanwege ongewenste intimiteiten (door Han ten Broeke) en ging bij EenVandaag aan de slag. Aangifte deed zij niet om haar Haagse netwerk niet te bevuilen, maar hoe kritisch zal zij dan nog zijn.

De verharding in de politiek wordt de schreeuwlelijken van de LPF en de PVV aangewreven, maar er speelt ook nog iets anders. Het was gebruik dat politici voor het oog democratisch en beschaafd hun werk deden. Achter die beschaafde gevel deden zij vaak minder beschaafd wat het bedrijfsleven hen influisterde. Tegenwoordig zit het bedrijfsleven zelf in de politiek. Donald Trump is hèt voorbeeld. En met hem komt de mores van het zakenleven op het politieke toneel. Werd Trump eerst bediend door welwillende politici die voor de bühne diens grofheid omzeilden en kwesties diplomatiek aanpakten, nu krijgt de kiezer ongefilterd de rauwe kapitalistische onbeschofte zakelijkheid te zien. En Trump gaat als het gros van de zakenlui maar voor één ding, het eigen succes, en daar is helemaal niets democratisch aan. Ook de verkiezingen waren dat niet. Want dankzij het door de Republikeinen gecorrumpeerde kiessysteem, heeft hij met een paar miljoen stemmen minder toch gewonnen.
Het is wel wat anders om een concurrent het faillissement in te jagen of een land van de kaart te vegen. In de VS is nu geen politicus meer die als buffer het land kan behoeden voor dat soort gedrag.

De prijs van het kinderpardon

Diederik Samsom kon het uitstekend vinden met Mark Rutte. Dat de politieke agenda van Rutte er anders uitzag dan die van zijn eigen PvdA, ach, dat was niet zo’n probleem. Tevreden kon Mark zijn partijprogramma in het regeringsakkoord zetten en zette Diederik het zijne bij het oud papier. De onderhandelingen waren in een oogwenk beklonken, er was slechts één heikel punt, het kinderpardon.

Dat kinderpardon bleek een compleet rechts beleid waard. Dat is slikken, maar als het een goed werkend pardon was geweest, dan kon je er nog vrede mee hebben. Dat was het niet. In de eerste jaren van het pardon kwamen er amper 50 kinderen voor in aanmerking en die waren wellicht ook via de discretionaire bevoegdheid toegelaten. Het heeft voornamelijk valse hoop gegeven met vele drama’s als gevolg. Je partijidealen stuk voor stuk overboord gegooid en daar niet de verwachte beschaafde regeling voor teruggekregen, erger kon Diederik het niet maken

Nu is er een Kabinetscrisis afgewend vanwege alweer de omgang van ons land met kinderen in de asielprocedure. In ruil voor afschaffing van het kinderpardon mogen misschien 300 kinderen hier blijven. Fijntjes werd er op gewezen dat dat kinderpardon toch een wassen neus was.

Bouw toont zwakte politiek

De banken leken 10 jaar geleden in een crisis te belanden, maar dankzij hun uitstekende politieke netwerk was het de maatschappij die voor hun ellende opdraaide. Die financierde hun tekorten en gaf ruim baan aan het saneren van de sector. Zo raakten de banken niet alleen hun schuldenlast, maar ook hun personele ballast kwijt. Dat er een grote verborgen werkloosheid zat werd snel duidelijk, want het betalingsverkeer kwam geen moment in de problemen na het lozen van tienduizenden werknemers. Wat hadden die voor taken toen zij er nog werkten mag je je afvragen. Een bekende onzintaak was het voorzien van een regiokantoorhouder, zoals Stef Blok indertijd in Emmeloord, van een indrukwekkend aantal personeelsleden.

Hoe anders ging het in de bouw. De politiek legde woningcoöperaties extra belastingen op waardoor die amper meer in nieuwbouw konden investeren.  Zelf sloeg de overheid flink aan het bezuinigen en aangezien de bankwereld de knip ook al had gesloten gingen aannemers bij bosjes tegelijk failliet. Geen scholier koos meer voor een opleiding in de bouw, want dat was een zekere toekomst als werkloze.
De “pijnlijke maatregelen” die de politiek zei te moeten nemen voor de toekomst waren niet alleen pijnlijk, maar ook vernietigend slecht en dom. Nu de economie een beetje aantrekt worden we geconfronteerd met de gevolgen van deze bezuinigingen. Door de jarenlange stagnatie in de woningbouw is het tekort enorm opgelopen. Voor de huursector is het helemaal dramatisch. Sociale huurwoningen zijn ook massaal verkocht aan buitenlandse investeerders met dank aan Stef Blok.
De politiek wees niet zichzelf, maar de vluchtelingen aan als veroorzakers van het tekort. Een valse en smerige vorm van opruiing.

Nu moeten er uit het buitenland bouwvakkers geronseld worden om het werk te doen. En die moeten hier dus ook wonen, waardoor het tekort in eerste instantie nog verder oploopt. Het aantal bouwfouten neemt met gelijke tred toe, want andere bouwmethoden gewend en uiteraard de taalbarrière.
Daarnaast zit Diederik Samsom aan de klimaattafels een energietransitie af te spreken. Maar wie zal de woningen energieneutraal moeten maken? Hij is (veel) te laat. Hadden de Kabinetten Balkenende IV en Rutte I en II de bouw gestimuleerd zodat die op eenzelfde niveau had kunnen doorwerken, dan waren er sinds de crisis van 2008 minstens 300.000 huizen meer gebouwd. Daarmee zaten we niet met het huidige tekort van 100.000 woningen en hadden we moeiteloos 200.000 vluchtelingen(-gezinnen) extra kunnen opnemen.
De VVD en het CDA, maar ook de PvdA, D66, CU en PVV mogen hun excuses voor deze achterstand aanbieden. Die achterstand veroorzaakt ook nog eens een enorme prijsstijging, wat dan wel weer een wens van de achterban van de VVD is. Want de enige profiteurs zijn de banken, makelaars en vastgoedboys.

Boetes zijn aftrekbaar!

Volgens Klaas Dijkhoff, de partijleider van de VVD, ligt er nog helemaal geen klimaatakkoord. Ineens doet hij het voorkomen dat zijn partij het zou betreuren dat de gewone man de rekening voor de energietransitie krijgt. Maar hij wil uiteraard ook niet dat bedrijven de rekening krijgen. Zie je wat het akkoord behelst, dan moet je concluderen dat de bedrijven spekkoper zijn en de gewone man de pineut is. En dan zijn de komende verkiezingen van invloed. De paar stemmen van de bedrijven geven Dijkhoff niet de miljoenen stemmen die zijn partij wenst, daarvoor is de stem van de gewone man hard nodig. Dus wordt er voor de bühne empathie voor hem gespeeld, om na de verkiezingen gewoon weer op de ingeslagen weg voort te gaan.

Dat wordt een rekening voor de burger via energiebelastingen en boterzachte intentieverklaringen voor bedrijven. De industrie kan wel rekenen op subsidies opgebracht via die energiebelastingen en zou hooguit moeten vrezen voor de mogelijkheid van een boete. Dat klinkt lekker stoer, een boete voor het geen blijk geven van enige intentie om wat aan energieverslindende en vervuilende praktijken te doen. Maar wat stelt zo’n boete in de praktijk voor, mocht een bedrijf ijzerenheinig nog van het afzien van een ledlamp niet willen weten? Niets. Dankzij het jarenlang uitstoten van grafietregens bij Tata Steel in Wijk aan Zee kwam dat in het nieuws. De reden dat er niets is gedaan aan die vervuiling was niet dat de boetes die het bedrijf keer op keer kreeg te laag waren, maar dat die boetes in ons belastingsysteem domweg aftrekbaar zijn. Met een Belastingdienst in handen van VVD-ministers kan die dienst het inderdaad niet leuker maken voor het ondernemend Nederland van Hans de Boer(VNO). Een klimaatakkoord met slechts boetes voor bedrijven stelt dus helemaal geen eisen aan De Boers vrinden.

Het failliet van Trump en de VS

Was de Griekse drachme als een internationaal betaalmiddel gezien, dan zouden alle goederen die rondgaan in de wereldhandel voornamelijk in drachmen worden afgerekend. Dan zaten alle landen vol met drachmen. En dan zou de drachme nooit waardeloos mogen worden. Jammer voor de Grieken, de olympische spelen werden ongekend populair, de drachme niet. De munt werd ingeruild voor de euro en het land kon failliet worden verklaard. Met dank aan de Amerikaanse kredietbeoordelaars S&P, Fitch en Moody’s.
Zo streng als die beoordelaars tegen de Grieken zijn, zo mild zijn zij over hun eigen land. Een begrotingstekort, dat dankzij belastingverlagingen en gelijkertijd verhogen van de uitgaven door Trump, dit jaar mogelijk zal oplopen naar een kleine 1000 miljard dollar is geen beletsel voor een triple A status.

Met zo’n schuld was het land allang failliet geweest ware het niet dat de dollar de internationale rekeneenheid is. Gaat Amerika failliet, dan verliest China bijvoorbeeld 3.000 miljard dollar. De Chinezen hebben dus alle belang bij het in waarde houden van de dollar. En dat geldt ook voor Rusland en welk land niet.
Trump is de perfecte president voor dat kunstmatig overeind gehouden maar in feite failliete land. Zijn ondernemerschap bestond eveneens uit het ene na het andere faillissement. Hij wist zich er altijd uit te redden, maar de keer dat het doek echt leek te vallen schoten Poetins vrinden hem te hulp. Die hebben dat natuurlijk niet voor niets gedaan.

Wetend hoe het is afgelopen met Saddam Hussein(die de olie in euro’s i.p.v. dollars wilde gaan afrekenen) zijn veel landen stilletjes bezig met het omruilen van hun dollars voor euro’s, yens of yuans. China koopt met zijn in wezen waardeloze dollars Afrika op. Maar ook bedrijven in Europa en de Griekse haven Piraeus. Trump mag zich meer zorgen maken over die ontwikkeling dan over de mogelijke onthullingen over zijn Russische connecties, want dan gaat niet alleen hij, maar zijn hele land failliet. Wat dan rest is zijn militaire macht.

Vroeger was alles beter

Pim Fortuyn zette het verleden als lichtend voorbeeld op de kaart, de jaren 50 waren zijn ideaal. De opportunist bespeelde er de kiezer mee, want voor hemzelf was zo’n perspectief niet prettig, terug in de kast om te beginnen. En niks dik betaalde spreekbeurtjes voor de jaren 50 zakenlieden. In die jaren was de smaak voor het type auto’s en kleding die Fortuyn had not done, iets voor parvenu’s. Maar de kiezer die hij bespeelde wist goed wat hij bedoelde, het waren de jaren van Gerard Cox met zijn gewone geluk, een witte wereld.

De jaren 50 zijn helemaal geen jaren om naar terug te verlangen. Er moest geknokt worden voor betere lonen, voor betere sociale voorzieningen. Pas in de jaren 60 werd het sociale vangnet op een enigszins beschaafd niveau gebracht door de invoering van de bijstandswet, met dank aan de katholieke kerk. Die had daarvoor bij KVP-minister Marga Klompé gelobbyd om zo van de kosten voor opvang van gescheiden vrouwen af te komen. Het maakte onbedoeld de weg vrij voor vrouwenemancipatie. Mocht een vrouw in de jaren 50 nog niet een bankrekening openen en moest zij stoppen met werk als zij trouwde, nu was zij minder afhankelijk van familie of (ex-)man. En die man kon dankzij de emancipatiebewegingen in de jaren 70 uit de kast komen. Het begin van gelijkheid begon toen een beetje vorm te krijgen met nog een hele lange weg te gaan. Verlangen naar de jaren vóór 1970 getuigt van racisme en discriminatie.

Voor de portemonnee is een verlangen naar de jaren 70 begrijpelijk. De lage btw is van 4% toen naar 9% nu gegaan, de hoge btw van 12% naar 21%. De lage inkomens zagen hun loonbelasting in al die jaren met een half procent stijgen(!) naar 36,5%, modaal mocht een kleine daling van 48% naar 41% zien. Spekkoper waren uiteraard de hoge inkomens, die gingen van 72% naar 52%. Voor de bedrijven zakte de winstbelasting van 48% naar 17,5% tot 21%. De dividendbelasting is niet afgeschaft, maar daalde wel van 25% naar 15%. Helaas koos de kiezer indertijd voor Hans Wiegel, voorbeeld voor Fortuyn, Wilders en Baudet, en niet voor een tweede termijn voor Joop den Uyl.

Het verlangen naar vroeger begon met Fortuyn en zijn jaren 50, ging verder met Balkenende met diens VOC-jaren en nu vent Baudet de 19e eeuw uit. Je vindt dat verlangen als remmende factor terug in de bouw, maar ook in de geneeskunde. Vernieuwing gaat daar net zo moeizaam als de verandering van zwarte piet.

Een hoop geluk gewenst

Het geluk dat we elkaar wensen hebben we in 2019 hard nodig. Rechts laat niet na om voor alle onvrede en angst de “vreemdeling” als zondebok aan te wijzen waardoor het zicht op de werkelijke problemen voor velen beperkt blijft. De klimaatverandering, al sinds de conclusie van de Club van Rome in 1972 op de kaart, is een dreiging die ons allen aangaat, die het leven op aarde totaal kan ontwrichten, maar waar wij nog steeds niets anders tegen doen dan conferenties organiseren waar slechts afspraken worden gemaakt voor een volgende conferentie.
De allerrijksten zien de klimaatbui al hangen en zoeken in hun arrogantie en onnozelheid naar een andere planeet om hun luxe leventje te kunnen voortzetten. Elke raket helpt alleen maar de aarde nog wat sneller onbewoonbaar te maken en die verre planeet weten we ziet eruit zoals de onze bezig is te worden, onleefbaar.

Op de korte termijn worden wij bedreigd door een nieuwe wapenwedloop. Nadat Trump Mike Spense China de handelsoorlog liet verklaren begin dit jaar is China niet stil blijven zitten. Het land is de VS financieel al zo’n beetje de baas, maar het antwoord op de handelsoorlogsverklaring is militair, het Chinese leger wordt fors uitgebreid. En dan weten wij dat dat geen jaren gaat duren, in China stampen ze steden als Amsterdam in een paar jaar uit de grond, inclusief 10 metrolijnen. En Poetin heeft zijn positie, dankzij het terugtrekken van Amerikaanse troepen uit het Midden-Oosten, weer zien uitgroeien tot wereldspeler. Griezelig is dat hij zijn leger van nieuwe generaties (kern-)raketten heeft voorzien. Voeg hier nog het vergroten van de legers in de EU, Saudi-Arabië en sowieso overal in de wereld aan toe en je moet denken aan begin vorige eeuw. Ook toen werden er flinke legers opgetuigd. Generaals van zulke legers met nieuwe wapens willen die spullen helaas graag uitproberen.

Met een puberale narcistische macho in de VS, een uitgekookte strateeg met een grote geldingsdrang in China, een sluwe macho met een minderwaardigheidscomplex in Rusland en nog wat gestoorde of waanzinnige typen als Bolsanaro in Brazilië en Erdogan in Turkije ziet 2019 er onberekenbaar uit. Wij mogen elkaar een hoop geluk toewensen.

VS en Rusland zijn onberekenbaar

Vanuit Rusland wordt een bot-oorlog gevoerd. Het internet ziet dagelijks een eindeloze stroom aan verzonnen berichten uit Poetins trolfabrieken. Trump profiteerde ervan en won de verkiezingen, Marine Le Pen redde het niet ondanks die Russische hulp. Geert Wilders en Thierry Baudet staan beiden positief tegenover Rusland net als de Italiaanse fascist Salvini en de Engelse Farrage. Extreem rechts lijkt een bondgenoot aan Poetin te hebben.
Maar hoe staat Poetin echt in dit scenario? Want het vergiftigen van een overgelopen spion in retraite, een amateuristische afluisteraffaire in ons land, dat is allemaal niet echt iets voor de perfectionist die met straffe hand de zaakjes tot in de puntjes onder controle placht te houden.
Beatrice de Graaf wees op een onderbelicht facet: de nieuwe Poetins bij de geheime diensten. Die schijnen klaar te staan om het stokje van de macht van Poetin over te nemen. En die zijn volgens De Graaf een stuk griezeliger dan Poetin. Je moet waarschijnlijk denken aan types als de fascist Zjirinovski. Voor het oog een ongeleid projectiel, een soort Steve Bannon, maar met duistere internationale contacten. Bevriend met extreem rechts in Israël, maar zich niettemin antisemitisch uitlatend.

Intussen is het aan de overkant van de plas ook een en al onzekerheid. Trump lijkt zich van zijn laatste minister die hem kon beteugelen te hebben ontdaan en heeft de confrontatie met de Senaat gezocht en gekregen, een shut down, honderdduizenden ambtenaren staan nu op straat. Met de feestdagen nog geen extreme ramp, maar in januari zal blijken hoe het verder uitpakt. Met een Trump in zwaar weer en uitsluitend jaknikkers om hem heen houden ook bij de Republikeinen velen hun hart vast.

Trump lijkt met de terugtrekking van het Amerikaanse leger uit het Midden-Oosten de Koerden te offeren. Zij hebben IS op de grond bijna verslagen, maar hij levert hen zonder pardon uit aan de grillen van Erdogan. Het is geen nieuw beleid, want het stikte al in het Midden-Oosten van door de VS verraden oud-bondgenoten. De Taliban stonden op de loonlijst van de CIA, evenals Saddam Hussein. Die kreeg lijsten van de Amerikanen met (linkse) oppositieleden om op te pakken. Maar na de inval bij de oliestaat/-leverancier Kuwait had hij het bij het Saudische Koningshuis en dus ook bij de familie Bush verbruid, met golfoorlogen als gevolg. Nu gaan Erdogan, Assad en Poetin de politiek bepalen, met uiteraard een prominente rol voor Netanyahu. De olie zal blijven vloeien, maar de bevolking hoeft niet te rekenen op een vredige toekomst. En de vluchtweg naar Europa is potdicht, zolang Erdogan dat wil natuurlijk. De VS en Rusland zijn onberekenbare factoren geworden.

Kerstfeest

De kerken zien steeds minder gelovigen in de bankjes, behalve de feestkerken dan waar volop gezongen en gedanst wordt, vooral populair bij gelovigen met een overzeese achtergrond.
De ontkerkelijkte Nederlanders zijn de gelovige rituelen echter niet kwijt, bij een overlijden gaan zij er nog altijd vanuit dat de dode dierbare in de hemel komt, zo vertellen zij hun kinderen. Net zoals zij hun kinderen het sinterklaasverhaal wijsmaken. Zelfs het paasei is een heilig relikwie. En o wee als ongelovigen of anders gelovigen maar met een vinger wijzen naar één van die heilige huisjes of hen wordt een enkele reis naar apenland toegewenst door het eerste beste VVD-Kamerlid(Thierry Aartsen), of een VVD-minister(Halbe Zijlstra) rept over het vermoorden van een kinderfeest.

Het eten van vlees is kennelijk ook een heilig huisje, want de Allerhande heeft het in haar kerstnummer gewaagd om vegetarische recepten op te nemen. Daar zijn de vierders van vrede op aard niet van gediend en dus werd de supermarkt overladen met twitter- en facebookkritiek. Over aandacht hebben deze critici niet te klagen, de Telegraaf staat hen activistisch bij met haar dochterondernemingen GeenStijl, PowNed en WNL. En alle media gaan vervolgens mee in het wereldnieuws dat afwisselend het paasei of zwarte piet is.
Even waren de nationalistische voorvechters van een Nederland van vreemde smetten vrij heel blij. Marcel Boekhoorn, de multimiljonair, had de HEMA gekocht. Hoera, weer in Hollandse handen. En wat voor handen! Dat mochten wij afgelopen week weer eens vernemen. Boekhoorn is ook de man die de armste kant van Nederland nog weet uit te benen. Met zijn Novum Bank op Malta, nog (belasting-)paradijselijker dan Nederland, leent hij bedragen tot 1000 euro uit voor 30 dagen tegen kosten en rente waarvoor de naam woeker te mild is. Maar dan hoor je de Jenny Douwesen en GeenStijlers niet.

Minder vlees eten zullen zij misschien toch gaan doen, als zij wetenschappelijke onderzoeken zouden lezen en geloven, want je wordt impotent van vlees. En dat willen de kinderliefhebbers natuurlijk niet.

Ook Rutte kan niet rekenen

Maar liefst 95% zal erop vooruitgaan zegt Mark Rutte. Als een mantra roept dit Kabinet haar blije boodschap, maar wie gelooft het? Iedereen weet van de btw-stijging op de eerste levensbehoeften, van de extra belastingen op de energienota en de ook weer stijgende zorgverzekering. Moet je dan Rutte geloven, de premier die al vaker mooie beloften heeft gedaan waar niets van terecht is gekomen. Een premier bovendien die grossiert in leugens, alleen valt dat met zoveel leugenaars in zijn Kabinetten nauwelijks meer op, liegen is zo langzamerhand een normaal onderdeel van de (rechtse) politiek.

Er even goed doorheen lezen en je ziet wat Rutte 3 doet. De inkomens tot 20.000 per jaar krijgen alweer de rekening. Zij gaan er wat belastingen betreft als enige op achteruit. Hun belastingaanslag stijgt met 0,1%. Boven de 20.000 daalt de belasting met zo’n 3%, de hoogste inkomens met 0,1%.
Voor hogere inkomens zal de belastingverlaging wellicht net de btw-verhoging afdekken, maar het is de vraag of de energieverhoging en zorgverzekering er ook door wordt afgedekt. Volgens het Kabinet wel, maar daarvoor is een trucendoos aan maatregelen tevoorschijn getoverd. Zo wordt de kinderbijslag verhoogd en ook de kinderopvang krijgt er geld bij. Ouders zullen het dus wel redden. De lagere inkomens komen door de energiebelasting niet in de problemen, want zij wonen in kleine huizen en stoken dus veel minder stelt het Kabinet, terwijl het allang bekend is dat juist de lagere inkomens in de meest tochtige energieverslindende huizen wonen.
En dan is er de arbeidsheffingskorting, die verandert ook, waardoor men over een groter deel van het met arbeid verdiende inkomen geen belasting hoeft af te dragen. Maar hoe zit dat dan met mensen in een uitkering en de gepensioneerden? Die gaan er in elk geval op achteruit. Maken die met 3,4 miljoen aow-ers, 800.000 arbeidsongeschikten, 300.000 werklozen en 400.000 mensen in de bijstand slechts 5% van de Nederlandse bevolking uit? Rekenen kan ook Rutte niet. Of zij tellen voor hem gewoon niet mee.

Het zijn net ondernemers

In de discussie over het legaliseren van xtc mocht een advocaat zijn zegje doen. Je kunt de drugshandel proberen uit te roeien, maar zelfs als dat zou lukken, dan zoeken die criminelen gewoon een andere lucratieve handel zoals cybercriminaliteit veronderstelde hij. En daar voegde hij nog een ijzersterke opmerking aan toe: het zijn net ondernemers.

De handelaar in drugs is net als een doorsnee ondernemer bezig om met zo weinig mogelijk inspanning zoveel mogelijk winst te genereren, maar dan op illegale wijze. Hij betaalt namelijk geen belasting, maar is wel flink geld kwijt aan beveiliging, verzorgd door de bekende motorclubs. Dat is nodig want er gaat veel geld om in zijn handel, in de pillenindustrie alleen al zo’n 16 miljard per jaar. Daar is Unilever met een jaaromzet van 1,5 miljard in de hele Benelux een kleintje bij.
Shell en Unilever zijn legale ondernemingen, maar doen hun best om ook geen belasting te betalen en dat lukt hen aardig. Afgelopen week kwam Shell in het nieuws omdat het bedrijf helemaal niets aan belasting betaalt aan onze schatkist. De oliegigant krijgt het Groninger gas ook al gratis, er moet alleen een beetje gedeeld worden met Exxon en de staat. Maar de risico’s, de kosten van schade door winning zijn alleen voor onze overheid. En hoeveel miljoenen er aan subsidie naar het bedrijf gaan is diffuus, net zo goed verspreid en verborgen als de kosten van ons koningshuis. Wij weten wel dat het in politieke partijen wemelt van oud-medewerkers van multinationals.

Dat die multinationals zo belangrijk zijn voor de werkgelegenheid is twijfelachtig, personeel zien zij slechts als een onkostenpost. Onveilige werksituaties met lekkende chemische opslagtanks(Groningen) zijn “incidenten” die zij het liefst onder de pet houden. Zij hebben graag mensen aan het werk met behoud van uitkering, want dan kosten zij niets. In de drugshandel wordt eveneens van mensen met een uitkering gebruik gemaakt. Voor een paar centen mogen die ook met chemicaliën in de weer om zo te proberen wat schulden af te lossen. Beide typen ondernemer worden geholpen door dezelfde financiële wereld. De één om geld wit te wassen, de ander om belasting te ontduiken. Drugshandelaren of de Polmannen en Van Beurdens, er is inderdaad weinig verschil te bespeuren.

Democratie op zijn Amerikaans

Hoe werkt democratie in Amerika? Michael Persson beschreef in de VK de truc van de aftredend Republikeinse gouverneur Scott Walker van Wisconsin waarmee hij de macht van zijn Democratische opvolger Tony Evers weet te beperken. Een aantal van de bevoegdheden van de gouverneur heeft hij overgeheveld naar het parlement. En dat parlement van zijn Staat Wisconsin is in handen van de Republikeinen. Zo is de macht voor de winnende Democraat door diens Republikeinse verliezer beknot.

De Republikeinen zijn keien in het manipuleren van verkiezingen. Schuwen zij geen middel om een tegenstander in een kwaad daglicht te stellen, ook zorgen zij ervoor dat de aanhang van de tegenstander niet of moeilijk zijn stem kan uitbrengen en dat die stem minder waard is. Zo won Trump met een paar miljoen stemmen minder toch van Hillary Clinton. In Wisconsin won de Democraat Evers niettemin de verkiezingen, maar de winst van de verkiezingen van het parlement in november ging naar de Republikeinen. Die wonnen toen met 46% van de stemmen, ruim minder dan de Democraten. Dat komt door gerrymandering, dirty tricks van de partij van de vrienden van Wilders en Baudet. Democratische wijken worden daarmee zo over Republikeinse verdeeld dat zij nooit een meerderheid kunnen halen. Verder zorgen zij ervoor dat bejaardentehuizen met Democratische aanhang hun stem aan de andere kant van de stad moeten uitbrengen en maken zij met de openingstijden van de stembureaus het stemmen voor velen onmogelijk. En nog wat van zulke trucs.

Als verantwoording voor deze democratie ondermijnende trucs verklaarde de partij van Donald Trump doodleuk dat “de nieuwe gouverneur Evers zeer progressief is en lijnrecht tegenover het beleid staat waar wij in geloven, en zonder Milwaukee en Madison(de plaatsen waar de Republikeinen ondanks hun trucs toch verloren) hadden wij een duidelijke meerderheid”. Het klinkt als Thierry Baudet die zich liet ontvallen dat hij de maatschappij zal gaan zuiveren van al dat linkse gespuis als hij eenmaal aan de macht is.

Hoezo gecompenseerd?

De btw op eerste levensbehoeften gaat met 3% omhoog en de energierekening wordt extra belast. Dat de laagst betaalden het hardst worden geraakt is vanzelfsprekend, want verhoging van dergelijke belastingen houdt geen rekening met de hoogte of laagte van het inkomen. Voor mensen met een minimuminkomen is die 3% daarom een forse hap uit hun toch al beperkte budget. Voor hen die het financieel beter hebben getroffen is het een verwaarloosbaar bedragje. En net zoals de lage inkomensgroep is gegroeid, is ook de hogere inkomensgroep gegroeid. Sinds de crisis van 2008 zijn er 150.000 mensen met een inkomen van meer dan een ton bijgekomen. Hoezo crisis? Voor wie?

Er groeien nu meer dan 300.000 kinderen in armoede op. Was het dan niet zinvoller geweest dat Rutte 2 de 5,5 miljard belastingverlichting aan die inkomensklasse had besteed in plaats van de volgens ook D66 zo zwaar door de crisis getroffen (hogere) middenklasse. En de sociale vangnetten van Vogelaar zijn gelijkertijd verdwenen, zo heeft de laagst betaalde klasse de rekening dubbel en dwars gekregen. De enkeling uit die klasse die het niettemin voor elkaar heeft gekregen om aan een universiteit te kunnen studeren wordt dankzij het leenstelsel ontmoedigd, voor je het weet zit hij met een onaflosbare restschuld. Studeren is weer afhankelijk geworden van de hoogte van het inkomen van je ouders.

Maar als je Rutte en zijn ploeg hoort vertellen over dit beleid, dan is er zogenaamd niks aan de hand. Iedereen wordt gecompenseerd. Mocht dat al waar zijn, dan mag je je afvragen waarom die ingreep dan moest. Maar het is niet waar. De onderbouwing gaat uit van een redelijke loonstijging. En die komt er niet, niet voor de mensen in een uitkering, niet voor de vele flexwerkers en oproepkrachten, niet voor de meeste werkenden waaronder de metaalarbeiders die al maanden stakingsacties houden. En niet voor de werknemers van de feodale supermarktketen Jumbo, die liever miljoenen aan autoracen spendeert dan aan een minimale loonsverhoging om de inflatie te compenseren. Jumbo vindt 1% ruim voldoende.
De energiebelasting drukt niet op het inkomen van de beter betaalden met een dak vol zonnepanelen, betaald door huurders en huizenbezitters die geen zonnepanelen konden betalen en die de nieuwe verhoging vol voor de kiezen krijgen. Voor hen is het compensatieverhaal van Rutte een dikke middelvinger.

Arrogantie van de macht

Als je één reden moet noemen die voeding geeft aan de onvrede in de maatschappij, dan is dat wel de aloude arrogantie van de macht. In Frankrijk schaftte Macron een peperduur servies aan alsof het oude niet luxe genoeg was en deed de rijken een volstrekt overbodig en nutteloos cadeau door de vermogensbelasting af te schaffen. Die deed overigens een stevige duit in het staatszakje. Voor de burger deed hij niets van alle aardige toezeggingen, behalve accijnsverhoging.

Verhoging van accijnzen en btw zijn nu typisch verhogingen die onevenredig hard bij de “gewone” burger terecht komen, die geen rekening houden met de hoogte van iemands inkomen. In feite dus denivellerend. Zulk gedrag valt onder arrogantie en roept woede op. En het is ook nog een woede die ongeleid naar buiten komt, die geen vertegenwoordiger kent. Dat kan tot enge situaties leiden, een machtsvacuüm waarbij het de vraag is wie er met de buit of macht vandoor gaat. In de USSR werden de revolutionairen van het eerste uur van de kaart gespeeld door de pas na de winst teruggekeerde Lenin. Die schoof Stalin naar voren die de helden van dat eerste uur afslachtte. Een soortgelijk scenario voltrok zich in Perzië, waar ayatollah Khomeini zich als een Lenin en Stalin in één persoon ontpopte.

Hier zien wij een andere variant op de arrogantie van de macht. Lieden die de politiek ingaan met ideeën die zij later verwerpen, maar dan doodleuk met eenzelfde aplomb met hun nieuwe inzichten het podium opzoeken. Je zou denken dat je je dood zou schamen voor dat gebrek aan inzicht. Je had zonder veel verstand wel de arrogantie om te pretenderen de waarheid in pacht te hebben. Een toontje lager zou je dan niet misstaan. Paul Rosenmöller (de Wim Kok van GroenLinks) mag nu de kar trekken voor de Eerste Kamer. Maar wat er nog groen of links is aan deze neoliberaal geworden Coca Cola verspreider in schoolkantines is de vraag.

Tweedeling is oorzaak gele hesjes

De arbeidersklasse moest hard strijden om haar positie een beetje te verbeteren. De klasse die aan de macht is wist zich gesteund door een grote middenklasse. In het bedrijfsleven is zelfs een soort middenklasse geschapen om de rust in de tent te houden, de managerslaag. Die laag vangt de klappen of onvrede op voor de bazen die daardoor buiten schot blijven.

Sinds de politieke wende onder Thatcher, Reagan en Giscard ging het richting tweedeling. Na het vallen van de muur sloeg de neoliberale koers van Blair, Clinton en Schröder toe die de tweedeling rap vergrootte. De kleine rijke bovenlaag wordt sindsdien steeds rijker, net als het hogere deel van de middenklasse. De voormalige arbeidersklasse en het lagere deel van de middenklasse zijn er op achteruit gegaan. De welgestelde bovenlaag was de eerste die voor de bankencrisis werd gecompenseerd met 5 miljard. En zij blijven profiteren. De onderlaag ziet slechts dat hem zijn verworven rechten worden ontnomen en dat zijn inkomen niet alleen onzeker is, maar ook de inflatie niet bijhoudt. En daar komen allerlei extra lasten bij, btw-verhoging, huurverhogingen, extra energiebelasting, lokale belastingverhogingen enz.

Wat degenen die aan de welvarende zijde zitten echter over het hoofd zien is de verhouding. Niet alleen dat zij het schandalig beter hebben dan velen die in armoede leven, waaronder zo’n 300.000 kinderen, maar ook dat die armere klasse stilletjes aan bezig is de meerderheid te worden. In Frankrijk is dat al het geval en daar wordt de link ook gelegd in verband met de gele hesjes-opstand. De partijen die de dienst uitmaken moeten zich realiseren dat de meerderheid onder hun beleid lijdt. En waren het vroeger de linkse partijen die zorgden voor arbeidsrust door de positie van de laagst betaalden wat sterker te maken, tegenwoordig zijn het partijen die met xenofobie en zwarte piet de onvredestemmen verwerven. De collaboratie van links met het neoliberalisme heeft de voormalig linkse kiezer tot een gokker gemaakt die gokt op de valse praatjes van extreem rechts.