Het blijft feest voor de banken

Dik tien jaar geleden was er door de banken zoveel geld uitgeleend, waarvan zij wisten dat het nooit terugbetaald kon worden, dat zij op omvallen stonden. Maar werd hard geroepen, zij zijn too big to fail, ofwel als zij failliet gaan stort de hele economie in. Dus werden de banken “gered” met een astronomisch miljardenbedrag. En al zo mooi, de banken konden zonder problemen massaal mensen ontslaan. Het werk laten de banken de klant tegenwoordig zelf doen, dat heet internetbankieren. En dankzij de negatieve rente mag de klant voor zijn spaargeld gaan betalen, of, wat de bedoeling is, de bank laten beleggen. De risico’s zijn dus voortaan voor de klant.
De economie kreeg door die reddingsacties ook een flinke knauw, waarop regeringen juist allerlei leuke dingen voor die financiële slimmeriken gingen doen. Belastingen werden verlaagd om de economie te stimuleren en de Europese Centrale Bank ging “helpen” door waardeloze leningen op te kopen. Zo raakten banken hun nooit te innen leningen kwijt.

Door de lage rente zou de economie moeten opleven, maar daar maken de banken nog geen werk van. Het geld komt wel op andere manieren binnen.
Het grote geld zit in het vastgoed en dat loopt als een zonnetje dankzij de negatieve rente. Er worden bijvoorbeeld in oude bedrijfspanden, die vroeger gekraakt werden, studentenhokken gezet die tegen de maximale huurprijs voor huursubsidie in de markt worden gezet. Daar verdwijnt het belastinggeld in de zakken van de vastgoedboys. Kraken was leuker en voordeliger. Ook alle miljarden uit de drugswereld worden voor een flink deel via het vastgoed wit gewassen.
En dan zijn er nog de pensioenpotten die lonken. De regering gaat staatsleningen uitschrijven tegen negatieve rente. Dat lijkt leuk, maar de pensioenfondsen zijn verplicht om een deel van die staatsleningen aan te schaffen(kost hen met de lage rente jaarlijks nu al minstens 7 miljard). De pensioenfondsen keren dan maandelijks geld uit aan de staatskas in plaats van aan de pensionado’s. En daar gaat de regering natuurlijk weer leuke dingen voor de ondernemers van doen.

NVWA

Controle door de overheid is met de VVD aan het roer de afgelopen decennia geminimaliseerd. Een bouwvergunning wordt door gemeenten zelden (goed) getoetst, net zomin als die gemeenten controleren op brandveiligheid. Dus storten er zo nu en dan parkeergarages in, of een voetbaltribune, of vliegt er een café met geblokkeerde nooduitgangen in brand.

Rechts maakt al tientallen jaren de dienst uit met grote woorden over veiligheid, maar komt niet verder dan voor wat miljoenen het Ministerie van Justitie en Veiligheid te veranderen in Ministerie van Veiligheid en Justitie. Ach nee, het was net andersom.
De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit is ook speelbal van het neoliberale beleid. Er werd flink gereorganiseerd en gefuseerd, het belandde uiteindelijk onder Rutte 3 bij het Ministerie van Landbouw. De slager mag nu zijn eigen vlees keuren. Maar van keuren is helemaal geen sprake meer.
De NVWA heeft 2259 mensen in dienst en die moeten alle varkenshouderijen(met 2,3 miljoen varkens), pluim-(100 miljoen kippen) en rundveeboeren(4 miljoen koeien) en geitenhouders(0,5 miljoen geiten) controleren. Maar ook alle slachterijen. En de zeldzame keer dat een controleur bij een slachterij langs gaat wordt zij door de directeur respectvol met een kopstoot van het terrein verwijderd. Als straf mag hij niet meer aanwezig zijn bij controles.
Maar de NVWA moet ook onze geneesmiddelen controleren, onze supermarkten, onze voedselverwerkende industrie, het dierenwelzijn, ja ook de natuurbescherming valt onder hun zorg. De controle op kinderbedjes tot de controle op chemische producten, de lijst te controleren zaken is schier oneindig.

Je kan de conclusie trekken dat met 2259 mensen(fte) het uitvoeren van controle over zoveel zaken een farce is. De VVD heeft gezorgd dat de belasting het niet leuker kan maken voor ondernemend Nederland, maar ook voor de NVWA hoeft de ondernemer niet bang te zijn. De kans dat die je controleert is verwaarloosbaar klein. Je kan dus rustig op een giftig appeltje een biosticker plakken, zelfs als je gesnapt wordt dan is de kans op een veroordeling uitermate gering, hooguit een kleine boete. De tonnen winst mag je gewoon houden.
Leuker kan de rechtse politiek het voor ondernemers niet maken, alleen de integere ondernemer heeft het nakijken, hij wordt kapot geconcurreerd door het gedogen van fraude.

Voor vriendschap en tegen mensenhandel: feest!

Vandaag is het de Internationale dag van de Vriendschap en tegelijk de Werelddag tegen Mensenhandel. En dan is er ook nog Pride Amsterdam aan de gang. Het is dus een mooie dag om bij het begrip vriendschap stil te staan. Iedereen weet dat Herman Brood en Hennie Vrienten de spijker op de kop sloegen met hun vrolijke nummer “Als je wint”, want de tekst vult dat aan met “heb je vrienden, rijen dik, echte vrienden”. Het is ook heel duidelijk hoe beide zangers toen uit volle borst en overtuiging hun “echte” vrienden bezongen. Nee, echte vrienden zijn zeldzaam, we maken er de tijd niet voor vrij of hebben geen interesse. Liever besteden we onze tijd aan het uitbreiden van ons lucratieve netwerk. Mensen die wat op kunnen leveren noemen wij onze vrienden. Daarom worden mensen die het maatschappelijk wat minder gaat vaak gemeden, wie wil een loser als vriend? Heb je het geluk de uitzondering te treffen, dan ben je rijk met die ene vriend, en heel zelden een tweede of derde. Voor de rest gaat vriendschap niet verder dan het oppervlakkige contact met een buur of de collega op het werk. Dat vriendschap met buren zeldzaam is bewijst de rijdende rechter elke aflevering weer.

Wij mogen vandaag ook stilstaan bij mensenhandel. Sinds de VVD de politieke kleur bepaalt is de positie van werknemers verzwakt en voor arbeiders die uit Polen en Roemenië hier komen werken is het helemaal belabberd. Als vee in hokken ondergebracht, soms zelfs opgesloten. Voor migranten die voor veel geld een ferry naar de EU nemen vindt Den Haag het laten verdrinken van die migranten de beste oplossing om hun lot te verbeteren. Tja.

Blijft over de feestvreugde van Pride Amsterdam. Op deze feestelijke dagen in onze hoofdstad wordt gevierd dat je mag zijn wie je bent. En dat is allesbehalve vanzelfsprekend, ook in Amsterdam niet. Een Italiaanse deelnemer had voor 1600(!) euro een appartement gehuurd voor deze Pride-dagen en werd eruit gegooid omdat de eigenaar had gezien dat de huurder “s avonds een vriend had binnen gelaten. Er hing een camera in de hal. Een dragqueen is voor zo’n prins Bernardtype natuurlijk een prostituee en dat mag hij van de gemeente niet tolereren. Van geld terug is uiteraard geen sprake. Pride is daarmee bevestigd in haar reden van bestaan. Feesten dus vandaag!

Wie is schuldig

Het is oorlog in Syrië en dan gaat daar een reisorganisatie dwars door de vuurlinies heen met een bus vol toeristen naar Israël, want de kortste weg. De bus wordt aangezien voor een bus vol IS-terroristen en wordt door Koerdische vrijheidsstrijders opgeblazen. Zoiets was de ramp met de MH17. Alleen was het toen een vliegtuig en was de reisorganisatie de Maleisische partner van KLM. Camiel Eurlings had bedacht dat het financieel de gok waard was om ondanks de burgeroorlog in Oekraïne toch boven dat land te blijven vliegen. De omweg die (moedermaatschappij) Air France en Lufthansa wel maakten was immers een stukje duurder. Alles voor het geld. Helaas ook de levens van de passagiers van het neergehaalde vliegtuig.

Nu komt onze overheid met vier namen van “de schuldigen”. Tja, deze vier hebben een vijandelijk toestel uit de lucht geschoten, tenminste dat dachten zij, maar het bleek dus een burgertoestel dat het onverantwoorde risico van vliegen in dat luchtruim had genomen. Wie zijn dan de echte schuldigen? Zouden dat in Syrië de Koerdische vrijheidsstrijders zijn of die reisorganisatie. En zijn dat dan bij MH17 die vier oorlog voerende Oekraïners of Camiel Eurlings en zijn toenmalige medeverantwoordelijken van KLM en Malaysia Airlines?

Gevaarlijk

Horden types met een klein ego en een hoop geldingsdrang staan in de file op weg naar de top van de wereld, de Mount Everest. Een levensgevaarlijke onderneming die zij alleen kunnen ondernemen omdat de lokale bevolking zo arm is dat zij zich wel wil verhuren als gids en sjouwer. Voor de zwaar beladen lokale gids is de klim nog gevaarlijker dan voor hun rijke klanten.
Elke keer als er een witte rijke westerling in het ravijn kukelt is dat in onze media wereldnieuws, zo nu en dan worden zowaar de daarbij omgekomen gidsen genoemd.

Heel wat dichterbij huis, aan onze Europese zuidgrens verdrinken jaarlijks zeker 3500 mensen die van de EU niet per KLM of met een officiële veerdienst hiernaartoe mogen reizen. Hun tocht is nog duurder en levensgevaarlijker dan de klim van de Mount Everest. Heel enkel wordt melding gemaakt van een omgeslagen bootje en dat daar dan 60 mensen bij zijn verdronken, maar doorgaans halen die doden het nieuws niet.

Dit weekend kwam een Eritreër in het nieuws. Die had de tocht door de Sahara overleefd en heeft het zelfs voor elkaar gekregen om daarna nog de Middellandse Zee over te steken. Maar Italië, Frankrijk, België en ook ons land waren die levensgevaarlijke reis niet waard, Engeland is zijn doel. Niet dat Engeland zo vriendelijk is voor vluchtelingen, maar het is nog altijd minder erg dan hier. Hij vond een overtocht met vrijwel zeker dodelijke afloop toch het proberen waard. In een vernuftig van ons afval in elkaar geflanst vlot,  waagde hij de oversteek van 350 km. De Nederlandse kustwacht onderschepte hem echter op de scheepvaartsnelweg. Zij redden zo zijn leven stelden zij, maar hoe dat eruit ziet in de praktijk als klant van het IND in Ter Apel? Hij zal nog steeds Engeland prefereren.

Boerenpartij

Met partijvoorzitter en boerenzoon Henk Otten en Kamerlid en boerenzoon Theo Hiddema vertoont FvD overeenkomsten met de in de jaren 60 populaire Boerenpartij van boer Koekoek. Dat was de eerste naoorlogse “populistische” partij. Eenmaal van het toneel verdwenen wist Hans Janmaat dat extreemrechtse gat te vullen, maar echt populair werd hij niet. Hij was dusdanig weinig aansprekend dat men wel grapte dat hijzelf de beste beteugelaar was van een groeiend fascisme. Maar met de in ijdelheid en gedachtegoed Mussolini naar de kroon stekende Pim Fortuyn keerde dat tij. Extreem rechts kan sindsdien rekenen op 15 à 20% van de kiezers.
Thierry Baudet is de renaissance van Fortuyn. Beiden zijn, weliswaar op een andere manier, even uit de toon vallend als boer Koekoek. De één door zijn voor de meeste mensen onverstaanbare dialect, de ander door zijn voor de meeste mensen onverstaanbare Latijn.

Koekoek maakte andere politici(met name VVD-ers) graag uit voor nazi, maar zijn eigen club zat er vol mee. Hij was eerst geliefd bij de Telegraaf, die hem flink hielp om zijn partij in de markt te zetten, maar later viel de Drentse boer in ongenade bij de (in 40-45) foutste krant van Nederland.
In de crisisjaren 30 van de vorige eeuw sloten veel boeren zich uit onvrede over de lage prijzen aan bij de NSB. Ook de vader van Theo Hiddema. Die bagatelliseerde diens lidmaatschap met “het ging daar enkel om het boerenbelang, ras en geloof speelden geen rol”. Hoe verklaart Hiddema dan de verbeurdverklaring van 50.000 gulden, 2 maanden zonder aftrek en 10 jaar ontzegging van het stemrecht die zijn vader na de oorlog kreeg opgelegd.
Over zijn goede contact indertijd met zijn cliënte weduwe Florrie Rost van Tonningen(tot haar dood fervent aanhangster van Hitler) zegt Hiddema dat zij géén strafblad had en een enig mens was. Alle neonazi’s vonden haar een enig mens en een strafblad had zij wel. In de jaren 80 is zij veroordeeld tot 5000 gulden boete of 50 dagen cel vanwege belediging van het Joodse volk. Hiddema zorgde ervoor dat zij haar staatspensioen, dat zij genoot vanwege het NSB-Kamerlidmaatschap van haar man, kon behouden.
Met Otten zit een geslepen Wallstreet-bankjongen aan de knoppen bij FvD. Een ras- opportunist die de boerenslimheid met de paplepel kreeg opgediend. Op extreem rechts blijven het boerenpartijen, eerst met een koekoek, nu met een uil(skuiken) als leider.

2.400 miljard weggegooid

Mario Draghi, de voorzitter van de Europese Centrale Bank, heeft sinds 2015 schulden van financiële instellingen, banken en landen opgekocht. Volgens de financiële topman van de EU heeft hij daarmee deflatie voorkomen en de Europese economie uit de crisis gehaald. Eind vorig jaar stopte hij deze opkoopoperatie. Er was toen 2.400 miljard uitgegeven, ofwel gecreëerd.

De economie bloeit weer, maar of dat het gevolg is van Draghi’s opkoopbeleid is maar zeer de vraag. Velen twijfelden daaraan waaronder Klaas Knot van de Nederlandse Bank, maar nu heeft het CPB(Centraal Plan Bureau) het rekenmodel van Draghi uitgeprobeerd. Het CPB voerde heel andere gegevens in en er kwamen niettemin  exact dezelfde conclusies uit. Het had dus niets uitgemaakt voor de economie of er wel of niet schulden waren opgekocht. Alleen wel voor banken, financiële instellingen en landen, want die zijn van hun meestal waardeloze en oninbare schulden af. Feest en recordwinsten voor ING en ABNAmro.

Met dat geld, 2.400 miljard, had Draghi moeiteloos alle vluchtelingen voor jaren kunnen opvangen, ook degenen die nu worden tegengehouden in Libië, Marokko en Turkije of degenen die zijn verdronken op de Middellandse Zee of vastzitten in Griekenland. Dat had hem slechts een paar honderd miljard gekost. Duitsland heeft namelijk berekent dat de vluchtelingenopvang het land zo’n 90 miljard kost over de periode 2013-2020. Draghi had dan 2.000 miljard overgehouden om in bijvoorbeeld de energietransitie te steken. De gelden voor vluchtelingenopvang waren gelijk de economie in gegaan en hadden daarmee nieuw werk, omzet en belastingen opgeleverd. En er hadden 100 miljoen woningen energiezuinig van gemaakt kunnen worden wat naast het verminderen van het belasten van het milieu ook goedkoper wonen en veel werkgelegenheid had opgeleverd. En daarmee een populair Europa.

Banken oorzaak schade door droogte

De bankwereld wist de politiek in zijn macht te krijgen, de economie werd daarmee neoliberaal volgens de ideeën van Milton Friedman. Keynes kon met zijn sociaaldemocratische opzet bij het oud vuil. Er werd geroofd en geplunderd, gefraudeerd en gechanteerd, totdat het tijd werd om de rekening op te maken en die vervolgens bij de burger neer te leggen.
Die rekende via haar gekozen knechten van de financiële wereld keurig de miljarden af.
De financiële wereld zit overal achter de knoppen. Rond de eeuwwisseling ontdekten zij de letterlijke melkkoe van de boeren. Met mooie verhalen en dreigementen dat zij ten onder zouden gaan als zij ouderwets bleven boeren werden zij verleid tot het lenen van miljoenen om van hun boerderij een complete fabriek te maken. Alles onderbouwd met fraaie rapporten van de universiteit van Wageningen. De boeren waren nog niet klaar met de industrialisatie van hun bedrijven of het kaartenhuis stortte al in elkaar. Van het voorgespiegelde zorgeloze miljonairsleven zal voor velen niets terecht komen, maar zij zitten wel met handen en voeten gebonden aan hun bank.

Die banken hebben overal lak aan, ING gooit nog steeds personeel op straat en laat de klanten al het werk doen via de computer. Een opzet zoals Uber of AirBnB met een gegarandeerde recordwinst. Een neveneffect van dat roofkapitalisme mochten we afgelopen zomer zien. De aanhoudende droogte richtte nooit eerder vertoonde schade aan. De schade was zo groot doordat het grondwater sowieso al laag stond. En daar komt de dwang tot overproductie waar de boeren toe gedwongen worden om de hoek kijken. Onze veengebieden leveren meer op voor de boer als het grondwater er laag staat. De waterschappen (lage opkomst bij verkiezingen en de boeren/ondernemers hebben sowieso al 25% van de stemmen) hebben het grondwaterpeil daarom drastisch verlaagd in de veengebieden. Gevolg is dat het water in de omringende landen en natuurgebieden mee is gezakt. Bij droogte zitten die nu ook gelijk in grote problemen.
En dan ontsnapt er door die lage waterstand ook nog voor twee kolencentrales aan CO2 uit de veenbodem en rotten de paalfunderingen van de bebouwing. Een stad als Gouda bijvoorbeeld ziet zijn oude binnenstad zonder miljardeningrepen teloor gaan. En de eersten die in een dergelijk landschap niet kunnen overleven zijn al massaal verdwenen, onze weidevogels.

Robotisering

Met de industrialisatie kwam de vrees dat er veel banen verloren zouden gaan. Het gebeurde niet. Nu is die vrees er weer, vanwege de robotisering. Het zal wederom wel meevallen. Maar zou het erg zijn als robotisering banen gaat kosten? Keynes dacht bijna 100 jaar geleden dat er een hoop banen zouden verdwijnen door automatisering en vond dat juist een vorm van evolutie. De mens zou daardoor minder hoeven te werken voor hetzelfde geld en zou in zijn leven meer tijd krijgen voor belangrijker zaken dan dat werk. Je werkt om te leven, je leeft niet om te werken. Hoewel voor met name de beter betaalden werk vaak heel leuk is, zo leuk, dat zij het met plezier doen. Je zou kunnen zeggen dat je om zulk leuk werk te mogen doen moet betalen. Het is echter precies andersom. Zwaar en moeilijk werk wordt slecht betaald, leuk en makkelijk werk riant. Thierry Baudet gaat maandelijks met 10 mille naar huis en doet daarvoor niet meer dan wat pingelen op een vleugel in zijn werkkamer aan het Binnenhof en zo nu en dan wat balorig achter het spreekgestoelte te verschijnen in de Tweede Kamer. Hans Wiegel en Loek Hermans strijken tonnen op door her en der op de borrel medecommissarissen de hand te schudden.

Jeremy Corbyn, de Engelse sociaaldemocraat, heeft het plan gelanceerd om een vierdaagse werkweek in te voeren waarbij de werkende voor vijf dagen betaald wordt. De robotisering kan best de vijfde dag betalen, want dat is natuurlijk de valsheid in de concurrentie tussen mens en robot, het werk van de robot wordt niet belast met ziektekostenverzekering, werkloosheidspremie en loonbelasting. Dat is ook de voornaamste reden dat robots worden ontwikkeld. Het zou echter moeten gaan om het leven van werknemers te verlichten in plaats van hen weg te concurreren.

Goede doelen

Stap voor stap, Rutte 1 voor Rutte 2 wordt ons land veramerikaniseerd. Letterlijk door de uitverkoop van ons bezit, na bedrijven als V&D en Organon zijn het dankzij Stef Blok nu onze (sociale) huurwoningen. Deze week verdwenen nog 1400 Amsterdamse huurwoningen in Amerikaanse handen. Figuurlijk door belastingverlagingen, voor bedrijven en rijken uiteraard, en door het afbreken van arbeidsrechten. Mooi voor de ondernemers, slecht voor de werknemers. Maar feitelijk ook slecht voor de ondernemers, tenminste als die hechten aan de lange termijn. En dat doen beursgenoteerde bedrijven dus bijna per definitie niet. Alles voor het snelle cashen van de aandeelhouders, wat daarnaast heel lucratief is voor de ceo’s en de financiële boys van Wall Street en de Amsterdamse Zuidas.
Stuitend is het argument van Rutte en Buma dat het allemaal in het landsbelang is en goed voor de werkgelegenheid zou zijn. In de praktijk zie je dat overgenomen bedrijven worden leeggeroofd en de banen net zo hard als het geld verdwijnen. En de paar Nederlanders die cashen bij de verkoop vertrekken meteen naar Florida om de miljoenen daar te verbrassen op een golfresort van Donald Trump.

De rijke Nederlanders die per Kabinet hun belastingafdracht zien slinken storten zich graag op goede doelen. Dat geeft hen wat aanzien en is bovendien nog aftrekbaar van de laatste belastingcentjes ook. Natuurlijk draagt dat goede doel hun eigen naam, want die moet glanzend in de markt gezet worden. En dan willen zij ook nog dat iedereen geld op hun goede doel gaat storten. De armoe in eigen land zeggen zij ermee te gaan bestrijden, armoede die door hun eigen politieke partijen is gecreëerd. Het lijkt een perfect businessmodel.
In Amerika zijn goede doelen razend populair, want de rijken betalen daar zo goed als geen belasting meer en weten van gekkigheid niet wat met al dat geld te doen. Geld dat zij plunderen met hun Ubers en big farma. De Quote 500 hier imiteert hen graag.

Oorlogseconomie als oplossing

Defensie kreeg 1,5 miljard extra van Rutte 3 en daar weten ze wel raad mee, een schimmeltje tussen de tegels van de doucheruimte en de kazerne wordt ingeruild voor een sterrenhotel. Tja, de stoere helden die moeten dienen in het hoogste geweldsspectrum kun je toch niet onder mensonterende omstandigheden onderbrengen. Vroeger zou een commandant de soldaten met een tandenborstel de hele kazerne laten schoonpoetsen. Voor vluchtelingen zou de kazerne als azc waarschijnlijk te luxe zijn.
Met hotels heeft Defensie meer ervaring. Toen onze soldaten naar Srebrenica togen hielden zij eerst een tijdje halt aan de Adriatische kust, want zij vonden de situatie ter plaatse te gevaarlijk om door te reizen. Met die gang van zaken in gedachten was het verdere verloop dat in het drama met 8373 doden eindigde niet verbazingwekkend.

Onze mariniers zitten liever op de droge Hoge Veluwe dan in de havenstad Vlissingen(!). Onze luchtmacht bestelde nog een paar extra JSF’s, terwijl iedereen nu wel weet dat die peperdure toestellen al lang en breed achterhaald zijn, log en energievretend en zoveel lawaai producerend dat de aloude F16’s fluistertoestellen lijken. En ze staan nog voor levering te roesten ook.
Hier kan een ziekenhuis failliet gaan waardoor sommige burgers meer dan het gouden uur moeten reizen alvorens een specialist te zien, onze blauwhelmen in Zuid-Soedan werden teruggehaald toen het daar langer dan dat gouden uur reizen was naar een kliniek. Soldaten zijn kennelijk kwetsbaarder en gevoeliger dan burgers.

De economie zit voor even in de lift, maar een nieuwe crisis wordt alom voorspeld. Het lijkt erop dat oorlogseconomie weer als oplossing wordt gezien. Trump weet natuurlijk dat het zijn Amerika was dat economisch gigantisch heeft geprofiteerd van de laatste wereldoorlog. Dat hij de fascist Bolsonaro als eerste feliciteerde met diens “fantastische overwinning” is een veeg teken. Voor soldaten is een oorlog te gevaarlijk, het zullen daarom burgers zijn die het slachtoffer worden.

Neoliberale zeepbel

Na 10 jaar zijn wij uit de crisis wordt verteld, maar wie is uit de crisis en waarom is die crisis voorbij. Het antwoord op de eerste vraag is simpel, degenen die nu uit de crisis zijn hebben er nooit in gezeten. Het aantal miljonairs stijgt al decennia met slechts één jaar waarin het stagneerde, 2009. En de eerste maatregel die Rutte nam om de klappen die de crisis veroorzaakte te compenseren was een douceurtje van 5,5 miljard voor degenen die twee keer modaal en meer “verdienden”. Dat waren volgens onze premier de hard werkende Nederlanders die het ergst onder de crisis hadden geleden. Elke Nederlander die minder dan twee keer modaal verdient en VVD stemt kan gelijk naar de psychiater.

De Nederlanders die niet onder Ruttes voorkeursbehandeling vallen hebben de klappen gekregen en krijgen die nog steeds. Onder Balkenende ging het trouwens net zo en Buma zit daar ook niet anders in met zijn gedroomde vlaktax.
De echte crisis moet nog komen. Omdat er een gigantisch vermogen door de Europese Centrale Bank in de economie is gepompt en de rente zo goed als nul is, is de in 2008 ontplofte zeepbel niet echt ontploft maar alleen wat groter gemaakt. Maar nu hij een flink stuk groter is zal de klap als hij komt wel wat harder zijn dan het klapje van 2008.
Wat de economie zo goed laat draaien is lucht. De lucht van de aandelenhandel. Bedrijven zwemmen in het geld, maar investeren niet in hogere lonen, innovatie of uitbreiding, zij kopen hun eigen aandelen op. Dit jaar spenderen beursfondsen daar waarschijnlijk 1000 miljard dollar aan. De beurs stijgt en de economie bloeit. Geen werknemer of belastingdienst wordt daar wijzer van. Het is gebakken lucht. Intussen zijn bedrijven op papier veel meer waard dan in werkelijkheid. De banken mogen dan een ietsje hogere buffer hanteren, de overheden en bedrijven hebben de neoliberale zeepbel een stuk groter gemaakt dan tien jaar geleden.

Tussen top en gemiddeld groeit de kloof

Een schuur vol bolides, het milieu steunen door Max Verstappen op Zandvoort te laten racen, jezelf en je familie in 2017 een onbelast dividend van 40 miljoen uitkeren en een vermogen bezitten van 1,9 miljard, welkom in de wereld van Frits van Eerd, de baas van Jumbo.
Van Eerd heeft enig historisch besef en gebruikte daarom 1 mei om een akkoord te beklinken met de ondernemingsraad van zijn supermarktketen. De vakbonden, zowel FNV als CNV, had hij zijn tent uitgegooid. Met een ondernemingsraad waarin hem welgezind personeel zit was het snel en makkelijk zaken doen. Een kortingskaart als afscheid voor gepensioneerden was voldoende om de oude mannen te paaien en het salarisplan van Van Eerd te slikken. De jongere garde wist dat dwars liggen een zekere stap richting ontslag zou betekenen en tekenden ook bij het kruisje.
De dag van de arbeid stond daarmee in het teken van verlies voor de vakbond. In het openbaar vervoer wordt nog wat gerommeld, maar de werkgevers weten ook daar dat zij al bijna vrij  spel hebben. Nederlanders zijn doorgaans niet erg strijdbaar -hier wordt van oudsher het minst gestaakt- maar het gaat nu wel heel erg slecht. Deels heeft dat ook met de vakbonden zelf te maken. Net als de PvdA hebben zij zich suf gepolderd, zodanig dat je soms niet meer wist of Jongerius voor de werkgevers of voor de werknemers opkwam. En met nieuwe voormannen met een verleden bij gezagsgetrouwe apparaten als de marechaussee weten de werkgevers dat zij alle kaarten in handen hebben.
Veelzeggend was de lerarenstaking vorig jaar, een actie van ongekende omvang, maar niet georganiseerd door de bonden. Frits van Eerd kan als een Thatcher tekeer gaan, want de bonden hebben vooral zichzelf weggepolderd, het laatste zetje kost de Brabantse miljardair geen enkele moeite.
De bazen zagen hun inkomen sinds 2010 gemiddeld met een derde toenemen. Het gemiddelde loon van hun personeel steeg met 13%. De top verdient gemiddeld 5,5 keer zoveel als het gemiddelde salaris van zijn personeel en dat verschil wordt elk jaar groter. Polman van Unilever verdient 292 keer zoveel als zijn gemiddelde personeelslid en dat wordt nog meer, want gister hebben de aandeelhouders besloten om zijn inkomen met een kwart te verhogen naar 13,7 miljoen. Maar hij is dan ook nog baas van Nederland, samen met Ben van Beurden van Shell.

En nu niet meer zeuren

Wiebes doet als minister wat Kamp niet deed, toch zijn beiden lid van de VVD. Waarom kan de VVD nu wel maatregelen nemen in Groningen?
De gaskraan gaat dicht, maar is dat zo bijzonder? Die gaskraan gaat sowieso dicht, want het gas raakt op. Het enige wat nieuw lijkt is dat de kraan dicht gaat na winning van 90% van het Groningse gas. Die laatste 10% is al moeilijker te winnen, dus is het niet zo erg om dat te laten zitten. De winning moet hoe dan ook worden afgebouwd en dat had al vele jaren eerder gemoeten. Het had dan veel geleidelijker gekund. Nu duurt het tenminste nog tot 2030 voor het gasveld op 10% na leeg is.
Het tij lijkt gekeerd na het aantreden van Rutte 3. Zou Shell als voorwaarde om met de afbouw van de gaswinning te beginnen de afschaffing van de dividendbelasting hebben geëist? Met daaraan gekoppeld een garantstelling door de overheid voor de schadeafwikkeling? Want Wiebes laat niet na om te wijzen dat het “ons” veel gaat kosten. Shell is dan wel “ons” binnenskamers in regeringskringen, maar Wiebes bedoelt hier de schatkist.
En dan mag er ook meer windenergie op de Noordzee gewonnen worden, er komen een aantal nieuwe grote windparken bij. Was dat eveneens een eis bij de onderhandelingen over de wijze van afbouw van de gaswinning? Kamp hield de bouw van een stikstoffabriek nog tegen, nu wordt daar moeiteloos de beurs voor getrokken en kan straks ons gasnet ook van importgas worden voorzien.
Een aparte rol is weggelegd voor de fabrikanten van warmtepompen. Zij mogen de vervangingsmarkt vanaf 2023 gaan bedienen. Alle gasketels moeten dan worden vervangen door installaties met zo’n warmtepomp. Die draaien trouwens op krachtstroom, en de aanpassing van jouw elektra-aansluiting doet je vastrecht al gauw met 700 euro per jaar omhoog gaan. Duurder vanwege het motto  “de vervuiler betaalt”(!).
En dan dreunt zo’n ding ook nog de buren wakker. Geen milieuwonder dus. Waarom dat nu als het alternatief in de markt zetten Wiebes en Samsom?
De Groningers hebben zogenaamd hun zin gekregen, maar zij moeten nu hun mond houden. Of hun schades nog netjes worden afgehandeld? Dat was een vraag en dat blijft het.

Het begon in Chili

Toen de socialist Allende tot president was gekozen stonden de Amerikanen meteen klaar om de “orde” te herstellen in hun achtertuin. Het was ook een uitgelezen kans om af te rekenen met de economie van Keynes. Chili moest de proeftuin worden van het economische model van Ayn Rand-aanhanger Milton Friedman.
Met steun van de Amerikaanse president Ronald Reagan en diens CIA pleegde de Chileense generaal Augusto Pinochet een coupe. Het kostte Allende en ruim 3000 landgenoten het leven. Ondernemers kregen de vrije hand en overheidsbedrijven werden geprivatiseerd. Uitgaven voor gezondheidszorg en sociaal beleid werden met tientallen procenten verlaagd, zelfs de pensioenen werden geprivatiseerd.
Reagan zag tevreden toe hoe dat wildwest-kapitalisme de rijken superrijk maakte, het model werkte. En de bevolking kwam niet in opstand. Die was bang genoeg door het harde optreden van hun dictator en achtte zich kansloos vanwege de Amerikaanse steun. Reagan voerde het model in de VS stap voor stap in. Zijn Engelse collega Thatcher was al net zo gecharmeerd van dat neoliberalisme, zij raakte zelfs sterk bevriend met Pinochet. Haar Hollandse vriend Lubbers ging even hard mee in het opzetten van een neoliberale staat. In de hele wereld kreeg het systeem voet aan de grond. De vrienden van het eerste uur, Pinochet, Reagan en Thatcher, zijn inmiddels alledrie aan Alzheimer overleden. En het is China dat het systeem het best heeft ingevoerd, namelijk compleet met dictatuur en al. Geen gedoe met democratische spelletjes.
Sybrand Buma en Mark Rutte zitten ook op die lijn, wat de uitslag van het raadgevend referendum ook zal zijn, zij zullen niet naar die raad luisteren en de uitslag naast zich neerleggen. Het economische en politieke model van Buma, Rutte, Pechtold, Wilders en Baudet is niet nieuw, het begon op 11/9 1973 in Chili.
Niet gezien, kijk dan op Uitzendinggemist naar Over de rug van de Andes van de VPRO, de aflevering van afgelopen zondag, en zie hoe de erfenis van Pinochet vandaag de dag nog van grote invloed is. Het is economisch het best presterende land van Zuid-Amerika, maar het zelfmoordcijfer is er “toren”hoog.