Controlemaatschappij, maar niet voor iedereen

Stap voor stap wordt de controlemaatschappij geperfectioneerd. Dat betekent dat we in een griezelige wereld terechtkomen, erger dan Orwells 1984. Computerprogramma’s surveilleren ons hele doen en laten, bepalen wie wel of niet gecontroleerd wordt bij belastingenaangiften en toeslagen. Er komt geen mens aan te pas en die programma’s zijn ook nog zelflerend. Wie controleert die computerprogramma’s? Uit het toeslagenschandaal bleek dat niemand dat bij de overheid doet en bij klachten wordt de computer blind geloofd, alsof die programma’s neutraal zouden zijn. Maar die zijn geschreven, voorzien van politieke ideeën over hoe en wat zij moeten gaan doen. Daarna is het klaar en kijkt niemand meer naar de gevolgen. Of het komt, zoals bij het toeslagenschandaal, pas na een jaar of 10 aan het licht hoe dat is ontspoord.

Je zou denken dat het toeslagenschandaal de overheid flink had laten schrikken en dat het zou leiden tot een herziening van het gebruik van computerprogramma’s. Niets is minder waar, minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid gaat bijvoorbeeld onverdroten door met omstreden programma’s als SyRI(Systeem Risico Indicatie), waarvoor ons land al op de vingers is getikt omdat het in strijd is met het Europees verdrag voor de rechten van de mens.

Met de komst van Fortuyn is ons land de weg naar een uiterst rechtse controlemaatschappij ingeslagen. Twintig jaar geleden begon het met de oprichting van het Inlichtingenbureau, dat verzamelt data van burgers, welke voertuigen op jouw naam staan, wat je banksaldo is, wat voor onroerend goed je waar dan ook ter wereld bezit, je belastingbetalingen enzovoort. Die data worden gekoppeld en het computerprogramma geeft gemeenten jouw naam door wanneer het de data verdacht vindt. Nu 20 jaar later is er veel meer vrijgekomen aan data, via Facebook, Google, via surveillancecamera’s bij de snelwegen en in steden, via al onze pinbetalingen enzovoort.

En dan valt een onderbelichte tweedeling op. Waar een griezelig nauwgezet en bijna gesloten systeem mensen met een uitkering of afhankelijk van toeslagen tot in detail onder controle houdt, daar is de controle op bedrijven, boeren en multinationals zowat verdwenen. Boeren spuiten naar believen gif op hun akkers, spuiten hun vee vol medicatie en dierenmishandeling is er dagelijkse praktijk. De controle is verwaarloosbaar, de pakkans vrijwel nihil. Hetzelfde geldt voor bedrijven, van Tata Steel tot Dupont. De belastingaangifte van de welgestelde landgenoot wordt vrijwel zonder controle goedgekeurd. Grote bedrijven mogen n.b. zelf aangeven hoeveel belasting zij denken te moeten betalen. Daarvoor hebben de VVD- en CDA-Kabinetten rulings uitgevonden. Leuker konden zij het inderdaad niet maken. Een peperduur controle- en surveillanceapparaat is in het leven geroepen om de mensen die al bijna niets hebben volledig te controleren, maar bij het grote geld waar juist miljarden worden ontdoken(alleen al 27 miljard aan dividendbelasting de afgelopen 20 jaar) is geen enkele controle meer over. Ons belastinggeld wordt zo schandalig verspild met grote drama’s als gevolg. De zeer welgestelde frauderende landgenoten worden ongemoeid gelaten.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *