Bouw toont zwakte politiek

De banken leken 10 jaar geleden in een crisis te belanden, maar dankzij hun uitstekende politieke netwerk was het de maatschappij die voor hun ellende opdraaide. Die financierde hun tekorten en gaf ruim baan aan het saneren van de sector. Zo raakten de banken niet alleen hun schuldenlast, maar ook hun personele ballast kwijt. Dat er een grote verborgen werkloosheid zat werd snel duidelijk, want het betalingsverkeer kwam geen moment in de problemen na het lozen van tienduizenden werknemers. Wat hadden die voor taken toen zij er nog werkten mag je je afvragen. Een bekende onzintaak was het voorzien van een regiokantoorhouder, zoals Stef Blok indertijd in Emmeloord, van een indrukwekkend aantal personeelsleden.

Hoe anders ging het in de bouw. De politiek legde woningcoöperaties extra belastingen op waardoor die amper meer in nieuwbouw konden investeren.  Zelf sloeg de overheid flink aan het bezuinigen en aangezien de bankwereld de knip ook al had gesloten gingen aannemers bij bosjes tegelijk failliet. Geen scholier koos meer voor een opleiding in de bouw, want dat was een zekere toekomst als werkloze.
De “pijnlijke maatregelen” die de politiek zei te moeten nemen voor de toekomst waren niet alleen pijnlijk, maar ook vernietigend slecht en dom. Nu de economie een beetje aantrekt worden we geconfronteerd met de gevolgen van deze bezuinigingen. Door de jarenlange stagnatie in de woningbouw is het tekort enorm opgelopen. Voor de huursector is het helemaal dramatisch. Sociale huurwoningen zijn ook massaal verkocht aan buitenlandse investeerders met dank aan Stef Blok.
De politiek wees niet zichzelf, maar de vluchtelingen aan als veroorzakers van het tekort. Een valse en smerige vorm van opruiing.

Nu moeten er uit het buitenland bouwvakkers geronseld worden om het werk te doen. En die moeten hier dus ook wonen, waardoor het tekort in eerste instantie nog verder oploopt. Het aantal bouwfouten neemt met gelijke tred toe, want andere bouwmethoden gewend en uiteraard de taalbarrière.
Daarnaast zit Diederik Samsom aan de klimaattafels een energietransitie af te spreken. Maar wie zal de woningen energieneutraal moeten maken? Hij is (veel) te laat. Hadden de Kabinetten Balkenende IV en Rutte I en II de bouw gestimuleerd zodat die op eenzelfde niveau had kunnen doorwerken, dan waren er sinds de crisis van 2008 minstens 300.000 huizen meer gebouwd. Daarmee zaten we niet met het huidige tekort van 100.000 woningen en hadden we moeiteloos 200.000 vluchtelingen(-gezinnen) extra kunnen opnemen.
De VVD en het CDA, maar ook de PvdA, D66, CU en PVV mogen hun excuses voor deze achterstand aanbieden. Die achterstand veroorzaakt ook nog eens een enorme prijsstijging, wat dan wel weer een wens van de achterban van de VVD is. Want de enige profiteurs zijn de banken, makelaars en vastgoedboys.

Christelijke vluchtelingen en verkiezingen

Wat zou voor Madeleine van Toorenburg(CDA) nu erger zijn, dat er afgelopen week 117 mensen voor de kust van Libië zijn verdronken of dat er 47 mensen zijn gered door Sea Watch? Zij wilde toch net als Malik Azmani(VVD) dat de bemanning van Sea Watch strafrechtelijk zou worden vervolgd voor hun reddingsacties?
Sommige Haagse politici kunnen als een kameleon van kleur verschieten, vooral in verkiezingstijd. Van Toorenburg is niet links geworden, maar heeft wel een flinke draai gemaakt in haar standpunt over migratie. Het gestook van Klaas Dijkhoff over het klimaatakkoord verdiende een reactie om de partij weer wat smoel te geven, en op het punt van migratie ligt de achterban behoorlijk dwars. Eindeloze kerkdiensten om uitzetting van uitgeprocedeerde vluchtelingen te voorkomen waren confronterend voor de C van het CDA. De helft van de CDA-kiezers wil een kinderpardon, van de leden zo’n 90%. Daar hadden Van Toorenburg en Buma niet bij stil gestaan. Zij waren eraan voorbij gegaan dat er ook christelijke vluchtelingen zijn en dat die net zo behandeld worden als andere vluchtelingen. En dan trekken ook nog 38 wetenschappers aan de bel omdat de wijze waarop met asielkinderen wordt omgesprongen ernstige trauma’s veroorzaakt. En tekenden een kwart miljoen Nederlanders de petitie van Tim Hofman.

Maar ons land zal de asielprocedure binnenkort sowieso moeten aanpassen, want Europa wil dat wij de mensenrechten gaan respecteren en zal ons land daarom op de vingers tikken. Dan nu maar vast draaien, moet straks toch en het zal de leden tot bedaren brengen en hopelijk winst opleveren de komende verkiezingen. De VVD heeft als reactie meteen een gezin van hun bed gelicht en op het vliegtuig gezet. Dat één van de drie kinderen middenin een behandeling zat vanwege een ernstig trauma deed niet ter zake.
De in Duitsland geboren Klaas Dijkhoff kijkt tevreden toe. Scheidsrechter Frans Derks wist in zijn jonge jaren wel raad met zulke figuren, bij hem verloren Duitse elftallen altijd.

Boetes zijn aftrekbaar!

Volgens Klaas Dijkhoff, de partijleider van de VVD, ligt er nog helemaal geen klimaatakkoord. Ineens doet hij het voorkomen dat zijn partij het zou betreuren dat de gewone man de rekening voor de energietransitie krijgt. Maar hij wil uiteraard ook niet dat bedrijven de rekening krijgen. Zie je wat het akkoord behelst, dan moet je concluderen dat de bedrijven spekkoper zijn en de gewone man de pineut is. En dan zijn de komende verkiezingen van invloed. De paar stemmen van de bedrijven geven Dijkhoff niet de miljoenen stemmen die zijn partij wenst, daarvoor is de stem van de gewone man hard nodig. Dus wordt er voor de bühne empathie voor hem gespeeld, om na de verkiezingen gewoon weer op de ingeslagen weg voort te gaan.

Dat wordt een rekening voor de burger via energiebelastingen en boterzachte intentieverklaringen voor bedrijven. De industrie kan wel rekenen op subsidies opgebracht via die energiebelastingen en zou hooguit moeten vrezen voor de mogelijkheid van een boete. Dat klinkt lekker stoer, een boete voor het geen blijk geven van enige intentie om wat aan energieverslindende en vervuilende praktijken te doen. Maar wat stelt zo’n boete in de praktijk voor, mocht een bedrijf ijzerenheinig nog van het afzien van een ledlamp niet willen weten? Niets. Dankzij het jarenlang uitstoten van grafietregens bij Tata Steel in Wijk aan Zee kwam dat in het nieuws. De reden dat er niets is gedaan aan die vervuiling was niet dat de boetes die het bedrijf keer op keer kreeg te laag waren, maar dat die boetes in ons belastingsysteem domweg aftrekbaar zijn. Met een Belastingdienst in handen van VVD-ministers kan die dienst het inderdaad niet leuker maken voor het ondernemend Nederland van Hans de Boer(VNO). Een klimaatakkoord met slechts boetes voor bedrijven stelt dus helemaal geen eisen aan De Boers vrinden.

Het failliet van Trump en de VS

Was de Griekse drachme als een internationaal betaalmiddel gezien, dan zouden alle goederen die rondgaan in de wereldhandel voornamelijk in drachmen worden afgerekend. Dan zaten alle landen vol met drachmen. En dan zou de drachme nooit waardeloos mogen worden. Jammer voor de Grieken, de olympische spelen werden ongekend populair, de drachme niet. De munt werd ingeruild voor de euro en het land kon failliet worden verklaard. Met dank aan de Amerikaanse kredietbeoordelaars S&P, Fitch en Moody’s.
Zo streng als die beoordelaars tegen de Grieken zijn, zo mild zijn zij over hun eigen land. Een begrotingstekort, dat dankzij belastingverlagingen en gelijkertijd verhogen van de uitgaven door Trump, dit jaar mogelijk zal oplopen naar een kleine 1000 miljard dollar is geen beletsel voor een triple A status.

Met zo’n schuld was het land allang failliet geweest ware het niet dat de dollar de internationale rekeneenheid is. Gaat Amerika failliet, dan verliest China bijvoorbeeld 3.000 miljard dollar. De Chinezen hebben dus alle belang bij het in waarde houden van de dollar. En dat geldt ook voor Rusland en welk land niet.
Trump is de perfecte president voor dat kunstmatig overeind gehouden maar in feite failliete land. Zijn ondernemerschap bestond eveneens uit het ene na het andere faillissement. Hij wist zich er altijd uit te redden, maar de keer dat het doek echt leek te vallen schoten Poetins vrinden hem te hulp. Die hebben dat natuurlijk niet voor niets gedaan.

Wetend hoe het is afgelopen met Saddam Hussein(die de olie in euro’s i.p.v. dollars wilde gaan afrekenen) zijn veel landen stilletjes bezig met het omruilen van hun dollars voor euro’s, yens of yuans. China koopt met zijn in wezen waardeloze dollars Afrika op. Maar ook bedrijven in Europa en de Griekse haven Piraeus. Trump mag zich meer zorgen maken over die ontwikkeling dan over de mogelijke onthullingen over zijn Russische connecties, want dan gaat niet alleen hij, maar zijn hele land failliet. Wat dan rest is zijn militaire macht.

De marionetten blijven

Eerst koloniseerde Europa de wereld, roofde grondstoffen en arbeidskrachten. Na de Tweede Wereldoorlog was het voorbij met het Europese monopolie. Amerika had gewonnen en hielp de koloniën aan “onafhankelijkheid”. De Russen deden hetzelfde. De “vrij” gevochten landen kregen in deze nieuwe tijd een “eigen” regering, een marionettenregime dat ofwel Russische ofwel Amerikaanse belangen diende. De Britten creëerden slim een Gemenebestconstructie en behielden daarmee (deels) hun lucratieve positie. Nederland deed nog een poging om haar goudmijn Indië met geweld en massamoord te behouden, maar dat bleek niet de juiste weg.

Nu is China bezig om zich een positie te verwerven in de grondstofrijke Afrikaanse marionettenstaten. De marionetten zijn zo trouw niet. De Chinezen zijn gewoon keihard zakelijk en minder paternalistisch, en vooral dat laatste maakt hen minder gehaat dan de witte westerlingen. De marionet kiest de prettigste baas.
De machtshebbers in de olierijke landen zijn zo rijk dat zij soms vergeten dat zij marionetten zijn. Saddam Hussein overspeelde zijn hand, dacht dat hij alles kon maken, want hij stond op goede voet bij de CIA en zowel Duitsland als Frankrijk konden geen genoeg van hem krijgen als koper van hun auto’s en wapentuig. Dus dacht de Irakese dictator dat hij de westerlingen tegen elkaar kon uitspelen door de olie in euro’s in plaats van dollars af te gaan rekenen. Dat liet de familie Bush niet gebeuren. Die presidentsdynastie, zelf rijk geworden met olie, is namelijk uitermate dik bevriend met het Saudische koningshuis. Het kostte Saddam letterlijk zijn kop. En honderdduizenden Irakezen het leven. Het land is sinds het Amerikaanse ingrijpen constant in oorlog gebleven. Maar de oliekraan staat op Amerikaanse wijze open.

In Libië moest Khadaffi van het toneel. Hij werd ook lastig voor zijn westerse bazen. Ging zijn eigen gang en trachtte Afrika sterk te maken door een soort Afrikaanse EU te creëren. Een verenigd Afrika tegen de westerse rovers. Het leek hem te gaan lukken en dus greep het westen in. Ook hem kostte dat zijn kop. En ook zijn land is sindsdien in diepe ellende gestort.
Khadaffi en Saddam Hussein waren dan wel geen onbesproken figuren wat betreft mensenrechten, maar de goede vrinden van het westen in Saudi-Arabië zijn dat evenmin. En hadden beide omgekomen dictators hun plannen kunnen uitvoeren, dan had de wereld er zeker weten beter uitgezien. Geen IS, wel meer noodzaak om te stoppen met fossiele energie. En een sterker Afrika, dat zelf voor zijn voedselvoorziening zorg kon dragen in plaats van misbruikt te worden voor de teelt van tabak, rozen en boontjes voor de Europese markt. Maar alle marionetten weten wat er gebeurt als zij voor hun eigen bevolking zouden gaan zorgen. Het lot van Saddam en Khadaffi is niet aanlokkelijk.

Voortschrijdend inzicht bij de VVD

Een paar jaar geleden vond Mark Rutte het nodig om de bevolking te wijzen op de door de VVD zo geroemde eigen verantwoordelijkheid, bij een inbraak moest je de inbreker maar met een ferme tik wegjagen. Eigenrichting is niet echt in lijn met de rechtsstaat, maar daar malen ze bij de VVD niet om. Daar is belasting betalen iets voor de dommen en daar valt men niet over de voorzitter die op dubieuze wijze miljoenen roofde van de leden van een uitvaartvereniging, of over liegende Kamerleden en ministers, ook een liegende premier is o.k.

Nieuwe uitspraken van Rutte hebben zelfs de politie doen protesteren. Rutte had de wat teveel middelen gebruikt hebbende feestvierders op nieuwjaarsnacht, die vuurtje stoken tot hun eigen verantwoordelijkheid rekenden en die de politiemensen die daarbij ingrepen belaagden, het liefst eigenhandig in elkaar geslagen. Hier sprak onze premier en niet Orban in Hongarije of Bolsonaro in Brazilië.
Als de politie het met Rutte eens zou zijn, dan zou het vermoorden van Henriquez door agenten die diens seksueel getinte grapje niet konden waarderen een normale reactie zijn. Dan zou je de rechtbanken wel op kunnen doeken, immers de bevolking speelt voor eigen rechter en anders de politie wel.
Het zal een bedenkelijke vorm van voortschrijdend inzicht zijn bij de VVD. Tevens reden waarom de laatste liberale VVD-burgemeesters met tweeën tegelijk opstappen.

Staken verboden

Staken is één van de weinige machtsmiddelen die de werknemer heeft, een groot goed. Hoe hij moet werken, hoe lang, waar en wat hij daarvoor aan loon mag ontvangen, dat bepaalt de baas. Natuurlijk kan daar de werknemer of diens vakbond bij betrokken worden, maar als de baas a heeft gezegd en de werknemer b wil en geen van beiden wil toegeven, dan rest voor de werknemer slechts staken, zonder dat recht is het begrip loonslaaf letterlijk te nemen, tenzij je ontslag als pressiemiddel wilt of kunt zien.
Bij Nedcar is het al tijden onrustig vanwege de arbeidsomstandigheden en beloning. De onderhandelingen met de vakbonden zijn op niets uitgelopen en dus zou er gestaakt worden om de directie tot bewegen te krijgen. Maar de directie stapte naar de rechter om de staking te verbieden. Afgelopen week besloot de rechtbank tot een verbod. De rechtbank volgde de redenering van de directie van Nedcar dat de staking zou kunnen leiden tot het afhaken van BMW als klant en zou het bedrijf (mogelijk) moeten sluiten.

In Nederland werd en wordt zelden gestaakt, de brave calvinist dient er lijdzaam zijn baas. En als er dan een keertje gestaakt dreigt te worden schiet de rechter de baas te hulp.
Wanneer een werkgever zijn personeel via payroll-constructies en oproepbaantjes geen enkele zekerheid biedt en ook nog op hun inkomen beknibbelt dan rest het personeel in ons land slechts het accepteren van dat feodale beleid of ontslag nemen. Want het stakingsrecht is deze week door de rechter bij het grof vuil gezet.

Hoezo trots?

Matthijs van Nieuwkerk had Huib Modderkolk (VK) te gast in DWDD. De onderzoeksjournalist had een scoop: de hulp van Nederland aan de Amerikanen om drugsbaron El Chapo achter de tralies te krijgen. Fijn voor de Amerikanen dat zij de hofleverancier van snuivend Hollywood en arm Chicago met onze hulp hebben kunnen pakken. Gek dat ons zuinige landje uitermate blij en opgetogen was met het karige bedankje dat de Amerikanen als voldoende beloning zagen. Maar frappant dat ook Matthijs liet weten trots te zijn op deze afluisterpraktijk. De scoop had natuurlijk moeten zijn de reden waaròm de Amerikanen ons land hebben gebruikt voor het afluisteren. Want die reden is nogal verontrustend. De Amerikanen deden het niet zelf omdat hun wetgeving voor afluisteren “te” streng is. En bij hun Canadese buren is dat al evenzo. Ook Duitsland en Engeland kennen “te” fatsoenlijke wetgeving voor de bescherming van de privacy.

Maar gelukkig is daar Nederland, het belastingparadijs voor rijken en multinationals is ook het walhalla voor schenders van de privacy. Bijna nergens in de wereld wordt zoveel afgeluisterd als hier, en dat is logisch met onze wetgeving die daar alle ruimte voor geeft.
Hooguit landen als China en Noord-Korea zullen nog minder bescherming van de privacy kennen, geen reden om trots op te zijn.

Je zou je moeten doodschamen dat we als schoothondjes op zijn Balkenendes de hielen van de Amerikanen likken en je zou de Kamer meteen bij elkaar moeten roepen om als de wiedeweerga onze wetgeving waterdicht te maken wat betreft de privacybescherming. Die is grotendeels lek geslagen door de Kabinetten Balkenende onder het valse mom van terrorismebestrijding.
Zolang de privacybescherming niet volgens de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens wettelijk is vastgelegd is er geen reden voor trots maar voor schaamte.

Mag je nog christen zijn?

Bij Jinek mocht Kees van der Staaij ongestoord zijn zegje doen, zich wat onttrekken aan de commotie die is ontstaan over de antihomo-Nashville-verklaring die hij zou hebben getekend. Hij had de Engelstalige versie gelezen en vertaling wel o.k. gevonden.
Paulien Cornelisse deed in de VK wat Jinek naliet, Kees wijzen op de niet mis te verstane tekst van de Engelse versie, die feitelijk ietsje minder hard was vertaald naar het Nederlands. Het woord deny in de betekenis van ontzeggen/verbieden is in het Nederlands doorlopend als ontkennen vertaald, waardoor die tekst wat vager is. Van der Staaij vond de nog hardere versie dus geen probleem.

Het is wat sneu voor de mannenbroeder Van der Staaij dat hij nu ineens onder vuur komt te liggen, hij is immers geen millimeter van zijn toch bekende standpunten geweken. Vrouwen zijn ondergeschikt aan de man, abortus is een groot taboe evenals euthanasie, de doodstraf moet worden ingevoerd en homo’s moeten keurig stil in de kast. Die standpunten waren geen enkel beletsel voor Rutte om zaken met hem te doen. Een verworvenheid van die dealtjes op de achterbank van Ruttes premiersbolide bleek het meldpunt voor hulp bij abortus, dat wordt nu met een miljoenensubsidie door een christelijke stichting gedaan en de hulp bestaat uit het dwingend afraden van abortus.

Vorige week werden drie mannen veroordeeld tot een boete van 500 euro omdat zij in 2016 pamfletten hadden verspreid. De strekking van de inhoud van die pamfletten was ongeveer gelijk aan die van de Nashville-verklaring. Even afwachten wat de rechter gaat oordelen nu de schrijvers geen Nederlandse islamieten maar Nederlandse dominees zijn. Van der Staaij beklaagde zich al, “mag je nu ook al geen christen meer zijn?”

Op zee mag bijna alles

Op zee kan iedereen zijn gang gaan. Behalve langs de kust van landen die rijk genoeg zijn om een kustwacht te financieren, daar kan alleen de eigen vissersvloot de zee leeg vissen. Maar voor de kust van Ghana, één van ‘s werelds rijkste visgebieden, wordt bij gebrek aan een kustwacht de vis massaal gevangen door vissers uit de hele wereld. Niet alleen door Nederlandse varende visfabrieken. Tussen de 200 à 300 schepen uit de EU zijn daar actief en ongeveer evenveel uit de VS. Daar is een enorme concurrent bijgekomen, China, met maar liefst tussen de 3000 en 3500 schepen. De lokale vissers zijn brodeloos geworden. De bevolking is aangewezen op dure diepvriesimport of op de zwarte markt waar restanten illegaal gevangen vis wordt gedumpt.

Terwijl wij oeverloos praten over maatregelen tegen de klimaatverandering laten wij de grootste boosdoeners, de lucht- en de scheepvaart, buiten schot. De 15 grootste containerschepen vervuilen net zoveel als alle auto’s op onze aarde, dus een klein beetje normen stellen zou bij die scheepvaart meteen gigantisch effectief uitpakken. Maar we doen het niet. Je zou kunnen beginnen met het verbieden van het bijstoken van chemisch afval, in feite een manier om gratis van je kankerverwekkende troep af te komen.
Dat er wekelijks of dagelijks containers over boord slaan komt niet in het nieuws, alleen als het er 270 tegelijk zijn en pal voor onze eigen kust. Dan realiseren mensen zich pas wat de milieuschade is die containerschepen het hele jaar veroorzaken. Alleen wordt het gezien als een incident, en dat is het helaas niet.

Over de werkomstandigheden van de matrozen valt evenmin iets positiefs te noemen, zij worden niet voor niets geronseld in landen waar armoe heerst en arbeidsrechten minimaal zijn. Op de internationale wateren gedogen de rijke landen alles. Bijna alles. Zeeën leegvissen, het zeeleven verwoesten, de koraalriffen vernietigen, een extreme vervuiling veroorzaken, dat alles mag gewoon gebeuren. Maar een schip dat 32 mensen uit zee heeft gered voor de kust van Libië moet van Madeleine van Toorenburg (CDA) en Malik Azmani (VVD) aan de ketting en de bemanning vervolgd.

Vroeger was alles beter

Pim Fortuyn zette het verleden als lichtend voorbeeld op de kaart, de jaren 50 waren zijn ideaal. De opportunist bespeelde er de kiezer mee, want voor hemzelf was zo’n perspectief niet prettig, terug in de kast om te beginnen. En niks dik betaalde spreekbeurtjes voor de jaren 50 zakenlieden. In die jaren was de smaak voor het type auto’s en kleding die Fortuyn had not done, iets voor parvenu’s. Maar de kiezer die hij bespeelde wist goed wat hij bedoelde, het waren de jaren van Gerard Cox met zijn gewone geluk, een witte wereld.

De jaren 50 zijn helemaal geen jaren om naar terug te verlangen. Er moest geknokt worden voor betere lonen, voor betere sociale voorzieningen. Pas in de jaren 60 werd het sociale vangnet op een enigszins beschaafd niveau gebracht door de invoering van de bijstandswet, met dank aan de katholieke kerk. Die had daarvoor bij KVP-minister Marga Klompé gelobbyd om zo van de kosten voor opvang van gescheiden vrouwen af te komen. Het maakte onbedoeld de weg vrij voor vrouwenemancipatie. Mocht een vrouw in de jaren 50 nog niet een bankrekening openen en moest zij stoppen met werk als zij trouwde, nu was zij minder afhankelijk van familie of (ex-)man. En die man kon dankzij de emancipatiebewegingen in de jaren 70 uit de kast komen. Het begin van gelijkheid begon toen een beetje vorm te krijgen met nog een hele lange weg te gaan. Verlangen naar de jaren vóór 1970 getuigt van racisme en discriminatie.

Voor de portemonnee is een verlangen naar de jaren 70 begrijpelijk. De lage btw is van 4% toen naar 9% nu gegaan, de hoge btw van 12% naar 21%. De lage inkomens zagen hun loonbelasting in al die jaren met een half procent stijgen(!) naar 36,5%, modaal mocht een kleine daling van 48% naar 41% zien. Spekkoper waren uiteraard de hoge inkomens, die gingen van 72% naar 52%. Voor de bedrijven zakte de winstbelasting van 48% naar 17,5% tot 21%. De dividendbelasting is niet afgeschaft, maar daalde wel van 25% naar 15%. Helaas koos de kiezer indertijd voor Hans Wiegel, voorbeeld voor Fortuyn, Wilders en Baudet, en niet voor een tweede termijn voor Joop den Uyl.

Het verlangen naar vroeger begon met Fortuyn en zijn jaren 50, ging verder met Balkenende met diens VOC-jaren en nu vent Baudet de 19e eeuw uit. Je vindt dat verlangen als remmende factor terug in de bouw, maar ook in de geneeskunde. Vernieuwing gaat daar net zo moeizaam als de verandering van zwarte piet.

Traditie mag wat kosten

In elk geval 2 doden door het traditionele nieuwjaarsvuurwerk en vele gewonden. In Leiden, Breda en Dordrecht waren 5 kinderen het slachtoffer.
Alleen al in Rotterdam is in 8 ogen het licht gedoofd. En dan is er nog voor een vermogen aan brandschade, waarbij Scheveningen de kroon spande met de gevolgen van het traditionele vuurtje stoken. De 48 meter hoge stapel pallets en ander hout, al dan niet geverfd of chemisch behandeld brandde wat al te enthousiast, het scheelde niet veel of het hele dorp was in brand gevlogen. Het bleef bij schade aan daken, schuttingen, auto’s, kiosken en tuinen, en verbrande natuur in het duingebied. Milieuschade telt voor de feestvierders niet, oogletsel en een paar doden en tig gewonden blijkbaar ook niet. Zelfs het miljoenenbedrag aan materiële schade maakt geen indruk. Traditie mag wat kosten.

Tjeerd Faber, oogarts in Rotterdam, houdt al jaren het aantal oogletsels door vuurwerk bij. Niet iedereen is blij dat hij de gevaren van vuurwerk hoger op de agenda probeert te krijgen, zijn ziekenhuis krijgt de nodige haatmail en verzoeken om hem te ontslaan.
Of het nu gaat om de omstreden karikatuur zwarte piet of om tradities die menig terroristische aanslag naar de kroon steken, je mag er niet aan komen.

Een hoop geluk gewenst

Het geluk dat we elkaar wensen hebben we in 2019 hard nodig. Rechts laat niet na om voor alle onvrede en angst de “vreemdeling” als zondebok aan te wijzen waardoor het zicht op de werkelijke problemen voor velen beperkt blijft. De klimaatverandering, al sinds de conclusie van de Club van Rome in 1972 op de kaart, is een dreiging die ons allen aangaat, die het leven op aarde totaal kan ontwrichten, maar waar wij nog steeds niets anders tegen doen dan conferenties organiseren waar slechts afspraken worden gemaakt voor een volgende conferentie.
De allerrijksten zien de klimaatbui al hangen en zoeken in hun arrogantie en onnozelheid naar een andere planeet om hun luxe leventje te kunnen voortzetten. Elke raket helpt alleen maar de aarde nog wat sneller onbewoonbaar te maken en die verre planeet weten we ziet eruit zoals de onze bezig is te worden, onleefbaar.

Op de korte termijn worden wij bedreigd door een nieuwe wapenwedloop. Nadat Trump Mike Spense China de handelsoorlog liet verklaren begin dit jaar is China niet stil blijven zitten. Het land is de VS financieel al zo’n beetje de baas, maar het antwoord op de handelsoorlogsverklaring is militair, het Chinese leger wordt fors uitgebreid. En dan weten wij dat dat geen jaren gaat duren, in China stampen ze steden als Amsterdam in een paar jaar uit de grond, inclusief 10 metrolijnen. En Poetin heeft zijn positie, dankzij het terugtrekken van Amerikaanse troepen uit het Midden-Oosten, weer zien uitgroeien tot wereldspeler. Griezelig is dat hij zijn leger van nieuwe generaties (kern-)raketten heeft voorzien. Voeg hier nog het vergroten van de legers in de EU, Saudi-Arabië en sowieso overal in de wereld aan toe en je moet denken aan begin vorige eeuw. Ook toen werden er flinke legers opgetuigd. Generaals van zulke legers met nieuwe wapens willen die spullen helaas graag uitproberen.

Met een puberale narcistische macho in de VS, een uitgekookte strateeg met een grote geldingsdrang in China, een sluwe macho met een minderwaardigheidscomplex in Rusland en nog wat gestoorde of waanzinnige typen als Bolsanaro in Brazilië en Erdogan in Turkije ziet 2019 er onberekenbaar uit. Wij mogen elkaar een hoop geluk toewensen.

Feestelijke agressie

De kerst is weer voorbij, massaal worden de supermarkten geplunderd om de leeggevreten koelkasten te vullen. Voor cynici is het feest nu pas begonnen, zij kunnen  toekijken hoe de kerstfeestvierders kachel en boos uit hun familiegezelligheid komen. Meneer rijdt al weg als mevrouw nog aan het instappen is, de toch al geïrriteerde hoofden staan gelijk helemaal op tilt. Met deuren wordt gesmeten, met auto’s gescheurd en hun kinderen zien het angstig aan. Je zou uithuisplaatsing overwegen.

Geen wereldschokkende aanslagen deze kerst, op een incident bij de kerstmarkt in Straatsburg na, waar een geflipte crimineel 4 mensen doodschoot, vergelijkbaar met  verkeersruzies 2 dagen voor kerst in ons land waarbij ook 4 doden vielen. De agressie in het verkeer in ons vroemvroemland is enorm.
Mensen zijn bang voor terreur, maar in de tijden van de RAF, de IRA en de ETA werd al gesteld dat terreur het meest voorkomt in de eigen familie. Net zoals de verkrachter niet een engerd in de bosjes is, maar doorgaans een vader, oom of buurman. Van de 40 moorden op vrouwen het afgelopen jaar waren alle daders bekenden van het slachtoffer.

Het kerstfeest is een familiegebeuren waar schrijvers als Lars Norén wel raad mee weten, evenals vele cineasten. Bij hen loopt het altijd wat uit de hand, maar dat is geen belemmering voor de herkenbaarheid. In de keurig aangepaste wereld waar de migrant zich van Rutte in moet vechten broeit het van onderlinge haat en nijd, geheimen en perversiteiten. In die wereld waar zwarte piet en het koningshuis onaantastbaar zijn is de schone schijn heilig. Alleen na een paar van hun supergezellige familiedagen breekt de façade en kan iedereen zien hoe broos die schone schijn is.

VS en Rusland zijn onberekenbaar

Vanuit Rusland wordt een bot-oorlog gevoerd. Het internet ziet dagelijks een eindeloze stroom aan verzonnen berichten uit Poetins trolfabrieken. Trump profiteerde ervan en won de verkiezingen, Marine Le Pen redde het niet ondanks die Russische hulp. Geert Wilders en Thierry Baudet staan beiden positief tegenover Rusland net als de Italiaanse fascist Salvini en de Engelse Farrage. Extreem rechts lijkt een bondgenoot aan Poetin te hebben.
Maar hoe staat Poetin echt in dit scenario? Want het vergiftigen van een overgelopen spion in retraite, een amateuristische afluisteraffaire in ons land, dat is allemaal niet echt iets voor de perfectionist die met straffe hand de zaakjes tot in de puntjes onder controle placht te houden.
Beatrice de Graaf wees op een onderbelicht facet: de nieuwe Poetins bij de geheime diensten. Die schijnen klaar te staan om het stokje van de macht van Poetin over te nemen. En die zijn volgens De Graaf een stuk griezeliger dan Poetin. Je moet waarschijnlijk denken aan types als de fascist Zjirinovski. Voor het oog een ongeleid projectiel, een soort Steve Bannon, maar met duistere internationale contacten. Bevriend met extreem rechts in Israël, maar zich niettemin antisemitisch uitlatend.

Intussen is het aan de overkant van de plas ook een en al onzekerheid. Trump lijkt zich van zijn laatste minister die hem kon beteugelen te hebben ontdaan en heeft de confrontatie met de Senaat gezocht en gekregen, een shut down, honderdduizenden ambtenaren staan nu op straat. Met de feestdagen nog geen extreme ramp, maar in januari zal blijken hoe het verder uitpakt. Met een Trump in zwaar weer en uitsluitend jaknikkers om hem heen houden ook bij de Republikeinen velen hun hart vast.

Trump lijkt met de terugtrekking van het Amerikaanse leger uit het Midden-Oosten de Koerden te offeren. Zij hebben IS op de grond bijna verslagen, maar hij levert hen zonder pardon uit aan de grillen van Erdogan. Het is geen nieuw beleid, want het stikte al in het Midden-Oosten van door de VS verraden oud-bondgenoten. De Taliban stonden op de loonlijst van de CIA, evenals Saddam Hussein. Die kreeg lijsten van de Amerikanen met (linkse) oppositieleden om op te pakken. Maar na de inval bij de oliestaat/-leverancier Kuwait had hij het bij het Saudische Koningshuis en dus ook bij de familie Bush verbruid, met golfoorlogen als gevolg. Nu gaan Erdogan, Assad en Poetin de politiek bepalen, met uiteraard een prominente rol voor Netanyahu. De olie zal blijven vloeien, maar de bevolking hoeft niet te rekenen op een vredige toekomst. En de vluchtweg naar Europa is potdicht, zolang Erdogan dat wil natuurlijk. De VS en Rusland zijn onberekenbare factoren geworden.