Defensiemiljarden

Het was niet zomaar dat Yesilgöz(VVD) voor het ministerschap van Defensie koos, immers het enige ministerie waar het geld tegen de plinten klotst. Er zal in heel het land bij de lucht-, landmacht en marine flink op gedronken zijn toen bleek dat Defensie onder druk van Donald Trump het budget zag groeien met 3,5%, ofwel met 19 miljard de komende 10 jaar. En drinken kunnen ze bij Defensie, daar werd afgelopen week nog voor gewaarschuwd door de Rekenkamer, die had geconstateerd dat onze militaire paraatheid door drankgebruik tekort schiet, dat er zelfs gewonden vallen bij drinkgelagen op bijvoorbeeld de vliegbasis Leeuwarden. Daar raakten piloten gewond doordat ze dronken met heftrucks aan het scheuren waren in hun ‘kantine’. De Defensietop zou het salaris van al het personeel met het extra budget kunnen verdubbelen, dan is het aan defensie besteed en is de opdracht van de politiek in principe al volbracht. Maar Yesligöz ruikt uiteraard andere kansen, heel de Amerikaanse en Europese maar ook Israëlische defensie-industrieën staan klaar om haar te verleiden hun wapens te kopen. Dat is potentieel een fraudegevoelige handel, niet alleen omdat die industrieën vaak met omkoping werken zoals prins Bernhard ooit liet zien, maar ook omdat er een gebrek aan toezicht is.

Yesilgöz wekt bepaald geen vertrouwen dat het netjes zal gaan. Eén van de eerste dingen die zij als minister van Defensie deed was het ruimer toepassen van het begrip staatsgeheim. De Kamer wordt nu nog beperkter ingelicht over de deals die Defensie sluit. Dat was 5 jaar geleden bij 43% van de uitgaven het geval, nu is dat al opgelopen naar 76%. Het is trouwens sowieso een schimmige wereld op Defensie, want van open aanbestedingen is geen sprake. Nu ‘moet’ het Kabinet bezuinigen om Defensie 19 miljard te laten verkwisten aan naar het lijkt duur en niet functioneel militair materieel. Het Kabinet kan ook een slimme draai maken, geen bezuinigingen en als er al extra geld naar Defensie gaat, stop dat dan in de pot infrastructuur, immers ook van belang voor Defensie. We kampen met achterstallig onderhoud en veel bruggen en sluizen die vervangen moeten worden, de kosten worden geraamd op rond de 10 á 13 miljard. Slechte planning, risicomijdend gedrag en bureaucratische rompslomp zijn echter ook een oorzaak van het achterstallig onderhoud, 5 tot 10% van het budget blijft daardoor op de plank liggen. Maar Jetten moet in geen geval bezuinigen op de toch al zwaar door de Kabinetten Rutte(VVD) beschadigde sociale voorzieningen.

Belastingheffing door de markt

Om een democratische rechtsstaat draaiende te houden is er geld nodig en dat wordt via belastingen geheven. Op de rechter flank in de politiek hebben ze daar een hekel aan, het liefst betalen ze niets aan belastingen, alsof hun Haagse knechten niet genieten van een riant inkomen, alsof hun kinderen niet gebruik maken van scholen en universiteiten, alsof de rechterlijke macht gratis is en de politie uit vrijwilligers bestaat, alsof zij met hun bolides niet over wegen rijden, alsof hun fabrieken en boerderijen niet subsidievreten enzovoort, allemaal betaald uit de belastingopbrengsten. Wij zien nu de gevolgen van decennia rechts beleid, er wordt minder belasting betaald door de hogere inkomens en daarvoor zijn de uitgaven aan zorg, onderwijs en volkshuisvesting verlaagd. Wat betekent dat er lange wachtlijsten in de zorg en voor sociale huurwoningen zijn en we een slecht presterend onderwijs hebben.

Maar ons inkomen wordt ook op een andere manier belast, niet voor het algemeen belang maar voor het belang van de vermogenden. Zij hebben net als ooit de familie Trump voor een spotprijs grote delen van de sociale huurwoningen overgenomen, want de volkshuisvesting moest neoliberaal aan de door heel rechts zo bejubelde markt worden overgelaten omdat die het zoveel beter zou doen. Een flatje van 500 euro werd vervolgens verhuurd voor 1500 euro. Zo pakken de vermogenden 1000 euro per maand als een soort particuliere belasting op het inkomen van de huurder. De familie Trump werd er miljardair mee. De banken lopen ook op zo’n fraaie constructie binnen. Dankzij de hra (hypotheekrenteaftrek) kunnen zij veel hogere hypotheken afsluiten met door de overheid betaalde rente via de aftrek. De makelaars pakken met de door de hra fors gestegen huizenprijzen ook fors meer inkomen vanwege hun percentageheffing.

Het enige wat rechts doet is schuiven met belastingen. Minder belasting naar het algemeen belang, meer naar de vermogenden, de banken en de vastgoedboys. Daarbij hebben zij er ook nog voor gezorgd dat de belasting die voor het algemeen belang wordt geheven voornamelijk wordt opgebracht door de lagere en middeninkomens. Het deel van het inkomen dat de gemiddelde Nederlander aan woonlasten kwijt is blijkt dan ook flink gestegen. Ofwel, de belastingheffing door de markt is een grotere aanslag voor huishoudens met lagere en middeninkomens dan de belastingheffing van de overheid. Alsof het nog niet erg genoeg is kwam eurocommissaris Wopke Hoekstra(CDA) deze week met het voorstel om de toch al lage belasting op dividenduitkeringen helemaal te schrappen. Dat zal de vermogende klasse vele miljarden extra opleveren. De rijken rijker en de armen armer is nog altijd het uitgangspunt voor rechts.

Straat van Hormuz

Ooit vocht de VS een vergeefse strijd in Vietnam. Onder valse voorwendselen, een door de Amerikanen zelf in scene gezette aanslag, werd een oorlog ontketend om het oprukkende communisme te stoppen. Het lukte het zichzelf als supermacht beschouwende Amerika niet om te winnen en uiteindelijk droop het grootste leger ter wereld af. Als wraak voor de aanslagen van 11 september viel Bush Afghanistan binnen. Osama bin Laden zou in Afghanistan hebben gezeten, vandaar. Maar zijn geboorteland Saudi-Arabië was een grotere supporter van hem en hij bleek zich uiteindelijk schuil te houden in Pakistan. De Amerikanen waren blijkbaar ook vergeten dat de Britten uit Afghanistan geslagen zijn, de Afghanen bleken sterker dan het indertijd onoverwinnelijk geachte Britse rijk. De Russen overkwam hetzelfde, mede omdat Reagan zo slim was om de taliban militair te trainen en van wapens te voorzien. Dat was zo goed gedaan dat ook de Amerikanen zelf het na de inval moesten afleggen tegen de taliban. In Irak werd een oorlog begonnen vanwege verzonnen massavernietigingswapens. Het kostte Saddam Hussein het leven, net als honderdduizenden andere Irakezen, maar onder de knie kreeg de VS het land niet. Uit het werkloos geraakte Irakese leger ontstond IS, daarmee hadden de Amerikanen de wereld aan een groot probleem geholpen.

Nu hebben we mogen zien hoe Donald Trump in samenwerking met de Israëlische premier Netanyahu een oorlog tegen Iran is gaan voeren. Het kostte een deel van de top van het Iraanse bewind het leven, met precisie bombardementen zijn zij geliquideerd. Daar bleef het niet bij, overal in Iran zijn industriële en militaire complexen, maar ook scholen plat gegooid. Dat heeft veel levens gekost, maar het regime in Teheran is niet verzwakt uit de strijd gekomen. De Straat van Hormuz is door Iran afgesloten waardoor de hele wereld kampt met hoge prijzen voor energie, de armste landen het ergst, maar het bracht superwinsten voor Shell en consorten.

Trump heeft nu zijn doel bereikt beweert hij, een vredesakkoord. Hoezo een doel bereikt? Hij heeft helemaal niets bereikt behalve een hoop doden en vernietiging en crises overal. En die vrede als dat mocht lukken zal er slechter uitzien dan voor het ingrijpen van Trump. Intussen heeft zijn immigratiedienst een Iranese(!) vluchtelinge uitgezet naar de Centraal Afrikaanse Republiek. Zoals ook het Kabinet Schoof dat met vluchtelingen wilde doen, maar dan naar Oeganda. Het Kabinet Jetten en de EU zijn intussen hetzelfde van plan. Vandaag gaat de Straat van Hormuz weer open volgens het vredesplan. Maar dan moeten eerst nog alle mijnen worden opgeruimd, en dat mag de EU doen want de Amerikanen hebben geen mijnenvegers. En dan moeten we ook nog hopen dat Netanyahu zijn oorlog in Libanon beëindigt, een voorwaarde van Iran. Hele dorpen worden daar door het Israëlische leger weggevaagd, duizenden jaren oude werelderfgoedmonumenten worden daarbij niet gespaard.

Ierland terug in de tijd

Een vluchteling uit Soedan viel met een mes een Schot aan in het Noordierse Belfast. De aanleiding is nog onbekend, het slachtoffer overleefde dankzij ingrijpen van omstanders. Soedan is al decennia oorlogsgebied, de burgeroorlog wakkert telkens weer op en de wreedheden zijn ongekend. De meeste gevluchte Soedanezen leven onder erbarmelijke omstandigheden in eigen land maar zij zitten ook veel in Egypte en Europa, zij zijn koploper wat betreft het aantal vluchtelingen wereldwijd. Ongeschonden komen velen niet uit dat geweld, geestelijk noch lichamelijk. Op hun vlucht naar Europa verdrinkt 1 op de 6 vluchtelingen. De wereld kijkt slechts toe en doet niets om de burgeroorlog te stoppen. Er wordt veel aan de ellende verdiend, het land is namelijk rijk aan olie, goud en vele andere grondstoffen. Oman financiert strijdende partijen en ook China, Turkije en Egypte spelen er een rol. De hulp aan de burgerbevolking is met de komst van president Trump dramatisch afgenomen doordat hij Elon Musk de budgetten heeft laten schrappen.

Musk ging na de steekpartij in Belfast flink tekeer op zijn X en wakkerde de agressie aan tegen ‘buitenlanders’. Dat had succes, het leek afgelopen week even alsof de IRA weer actief was en de oude strijd tussen katholieken en protestanten opnieuw was losgebarsten. De Schot was neergestoken in een katholieke wijk maar de ernstige rellen vonden plaats in protestantse wijken. Niemand in Belfast met een kleurtje was veilig. Migranten uit India en Afrika zagen hun winkels en huizen in rook opgaan. In de katholieke wijken is ook steun voor de pogroms, het zou kunnen zorgen voor ‘verbroedering tussen katholieken en protestanten’ hoor je in de Ierse commentaren.

Als voedingsbodem voor het geweld wordt het tekort aan sociale huurwoningen gezien. Dat is overal een bron van onvrede, maar heeft niets met vluchtelingen te maken. Het is het directe resultaat van het aan de markt laten van onze volkshuisvesting. Dat werd met de komst van Reagan, Thatcher, Wiegel en Giscard als neoliberaal beleid op de kaart gezet. Goud geld verdienen voor beleggers, banken en de vastgoedboys. De vluchteling werd hun ideale zondebok. Op ontwikkelingsgelden werd tegelijkertijd gigantisch gesnoeid, oorlogen eerder aangewakkerd dan voorkomen waardoor er inderdaad wat zondebokken hiernaartoe zijn gekomen. In Belfast is intussen een grote demonstratie tégen de vreemdelingenhaat gehouden.

Pepperspray? Verander de cultuur!

De straat is niet voor iedereen veilig, lhbtiq+-mensen zijn vaak slachtoffer van geweld, vrouwen, zeker met een hoofddoek, eveneens. Het zit in onze cultuur gebakken, in een groep voelen velen zich oppermachtig en durven ze hun agressie te botvieren, tekeer te gaan tegen in hun ogen zwakke figuren. Nooit vergeten dat de dader zijn slachtoffer kiest. Eenlingen pakken hun kans als zij een ‘prooi’ zien, ofwel iemand waarvan zij denken dat ze die makkelijk aankunnen. Zo vergreep in 1999 de 45 jarige Friese boer Jasper S. zich aan de 16 jarige Marianne Vaatstra en maakte haar daarna van kant. Uitgekookt verminkte hij haar op zo’n wijze dat mensen zouden denken dat dat wel een asielzoeker uit het nabijgelegen azc zou moeten zijn, want zo doen ‘wij’ dat niet. Het was het startsein voor een landelijke hetze tegen asielzoekers en het gaf de opkomst van Pim Fortuyn een boost. Pas in 2012 werd Jasper S. uit Aldwâld opgepakt en die bekende de moord. Maar nog altijd geloven complotdenkers dat de moordenaar een asielzoeker is.

Bijna elke week wordt er in ons land een vrouw vermoord, en bijna altijd is de dader de partner of ex-partner, de buurman, een klasgenoot, een vriend of lid van haar sportclub. Soms een onbekende, en heel soms een asielzoeker. Helpt pepperspray om veilig over straat te gaan, het is nu een discussie in de Kamer. Vind jij het fijn om pepperspray bij je te hebben dan zou je dat best mee kunnen nemen. Maar het is geen garantie en het is zeker niet voor iedereen geschikt. Ieder mens heeft zijn eigen overlevingsstrategie, en je moet altijd zorgen dat je zo dicht mogelijk bij jezelf blijft. Als pepperspray niet echt bij je past dan kun je het beter laten. Als je onzeker en onhandig met zo’n buisje gaat staan zwaaien zal het eerder averechts werken. Onprettig aan deze discussie is dat het weer de potentiële slachtoffers zijn die iets opgelegd krijgen, het probleem is toch echt de dader. We moeten wat aan de zieke cultuur doen waarin het mogelijk is dat elke week een vrouw slachtoffer is van dodelijk geweld. Laat voor eens en altijd weten dat daders altijd lafaards zijn, zij kiezen altijd slachtoffers die zwakker zijn. Een 45 jarige boer kiest een 16 jarig meisje. Of pepperspray haar had geholpen is maar de vraag, eerder niet dan wel. Had de dominee van de christelijke dader zich wat ingespannen om de positie van vrouwen sterker te maken en had hij zijn volgelingen meer respect voor vrouwen bijgebracht, misschien was die Jasper dan geen SGP-denkende boer geweest, die vrouwen als ondergeschikt aan mannen ziet. Verander die cultuur, dat zal meer helpen dan pepperspray.

Voetbal is oorlog

Rinus Michels zei het allang geleden: voetbal is oorlog. Hij had gelijk, zie wat er wekelijks rond de wedstrijden gebeurt, hele veldslagen vinden er plaats. Naast een hoop schade kost het ook nog eens een enorme politie-inzet, een veelvoud van de inzet bij demonstraties van XR. Het spelletje is intussen ook een extreem kapitalistisch gebeuren geworden. De FIFA is een corrupte bende, de spelers in de hogere klasse zijn kleine Elon Musken. Inkomens van 4 ton zijn er niet bijzonder, per week wel te verstaan. Voetbalfeestjes zijn tegenwoordig per definitie gewelddadige met zwaar vuurwerk opgesierde geweldsuitbarstingen, van verbinding is geen sprake.

Bij het wereldkampioenschap in Amerika toont de VS zijn lelijkste gezicht, de grenzen blijven gesloten voor supporters van kleur. In Mexico probeerden leraren de openingswedstrijd te verstoren om aandacht te vragen voor hun uiterst slecht betaalde werk, ze zijn boos vanwege de miljoenen die er wel voor het voetbal worden vrijgemaakt. Wellicht steken hun leerlingen iets op van deze praktijkles ‘hoe om te gaan met onrecht’. In de VS heeft Trump alle schijnheilige vernis van het land gehaald en ziet de hele wereld dat het nog altijd een zwaar racistisch fascistoïde land is. De beste scheidsrechter van Afrika, de Somaliër Artan, werd 11 uur verhoord bij aankomst in de VS. Daarna werd hij naar Turkije uitgezet. De FIFA vond het prima, de KNVB ook, de Nederlandse scheidsrechter Makkelie heeft zich niet teruggetrokken, ons nationale elftal ook niet. Met ticketprijzen van minimaal 400 euro oplopend tot 12.000 is voetbal echt geen volkssport meer. Alleen rijke witte westerlingen zijn zo nog welkom, want zwarte voetbalfans zijn net zo onwelkom als scheidsrechter Artan. Afrikaanse en ook deels Aziatische teams moeten het daarom zonder supporters uit eigen land doen, die komen de VS niet in. Afrikaanse teams mogen alleen even de VS in voor een wedstrijd, na afloop linea recta terug naar Mexico. Van een eerlijk speelveld is geen sprake. Waar Poetin de teugels van zijn dictatuur wat liet vieren tijdens het in Rusland gehouden WK, wat ook China indertijd deed, daar gaat Trump onverdroten door met zijn racistische beleid. Het ware gezicht van de VS is gelijk het gezicht van het commerciële voetbal, en dat is het gezicht van oorlog.

Het is een politieke keuze

Het gaat fantastisch met de economie, er wordt meer verdiend dan ooit. Het is alleen een kleine groep waar het financieel zo goed mee gaat, de rijkste 1% op aarde. De laagste inkomens gaan er zelfs op achteruit. Wereldwijd zijn er 25 miljoen miljonairs en die zagen hun vermogen in 2025 met 8,7% groeien. In ons land ging het ook uitstekend met die rijke klasse, naast 13 miljardairs zijn er nog zo’n 425.000 miljonairs in ons land en die zagen hun vermogen groeien tot 783 miljard, wit wel te verstaan, want hoeveel er op de Bahama’s of elders uit het zicht is gestald is niet bekend. Deze groep profiteert het meest van fiscale ontduikingsroutes en subsidies. Hun riante huizen zijn voorzien van energiebesparende maatregelen zoals isolatie, zonnepanelen en warmtepompen, alles met flinke subsidies. En uiteraard een gesubsidieerde Tesla voor de deur. Ook voor toeslagen komen zij in aanmerking dankzij de VVD, want die partij vond het oneerlijk dat hulpbehoevenden met een laag inkomen wel subsidie konden krijgen voor huishoudelijke hulp maar de rijke landgenoten niet. Sindsdien is er een groot tekort aan huishoudelijke hulp. Omdat de rijke klasse het toch teveel papierwerk vindt en liever voor een paar euro zwart een hulp inhuurt wil dit Kabinet de hele huishoudelijke hulp nu maar schrappen.

In Frankrijk, Duitsland, Zweden en Denemarken geeft de overheid meer uit aan sociale zekerheid dan ons land. En toch wil dit Kabinet er op bezuinigen. De buffers van het werkloosheids- en arbeidsongeschiktheidsfonds zijn met 50 miljard in de pot ruim voldoende en dus geen reden om te bezuinigen. Het is gewoon diefstal van gespaard geld van werknemers en werkgevers. Het Kabinet Jetten zou het onlangs verschenen Globel Justice Report van Piketty moeten lezen. Hij stelt voor om 20% vermogensbelasting voor miljonairs wereldwijd in te voeren en een inkomstenbelasting voor de allerrijksten die op kan lopen tot 90%. Dan gaat 1% van de wereldbevolking wat van hun extreme rijkdom aan belasting betalen en daar zou 99% van de wereldbevolking enorm veel profijt van hebben. Het is een stap op weg naar een eerlijke en rechtvaardige verdeling van inkomen wereldwijd. Een einde aan honger en ellende voor veel wereldburgers. Met name in Afrika zou het voor velen minstens een verdubbeling van hun inkomen betekenen.

In een interview reageerde Piketty terecht fel op een opmerking dat volgens de regering zorg en onderwijs niet productief zijn, dat ze geld kosten in plaats van opleveren en dat er daarom op moet worden bezuinigd. ‘Hoezo niet productief’ brieste Piketty, ‘ze produceren uw onderwijs en uw gezondheid’. Hij wees erop dat zorg en onderwijs al 100 jaar deel uitmaken van het bbp (bruto binnenlands product). Hij sloot af met: ‘onderwijs en zorg hebben waarde in zichzelf, u lijkt aan te nemen dat iets meer waarde heeft als de particuliere sector het levert’. Piketty viel erover dat de journalist het valse neoliberale verhaal blijkbaar als enige en absolute waarheid heeft overgenomen, maar het neoliberalisme is niet meer dan een politieke keuze.

Esther Ouwehand

Niet weg, maar wel een stap terug, Esther Ouwehand (PvdD) treedt terug als fractievoorzitter maar blijft wel Kamerlid. Goede Kamerleden hebben het niet makkelijk. Dat Esmah Lahlah (PRO) naar Amsterdam vertrok om daar wethouder te worden was net zo logisch als dat Marjolein Moorman (PRO) naar Den Haag ging. Lahlah en Moorman zijn beiden sterk in het dicht op de kiezers zitten en willen daar ook hun tijd en energie in steken. Moorman liep teveel tegen Haags wanbeleid aan en ging in de Kamer aan de slag om daar wat aan te doen. Lahlah liet zich overhalen om Kamerlid te worden, maar de Haagse slangenkuil was niet haar ding. Een terugkeer naar lokaal lag meer op haar weg en zo geschiedde. Sylvana Simons (BIJ1) en Ouwehand waren de enige Kamerleden die Mark Rutte in de problemen wisten te brengen. Helaas is Simons uit de Kamer verdwenen door gedonder in de eigen partij, ook Ouwehand had een zware strijd binnen haar partij die zij uiteindelijk won. We moeten hopen dat zij in het debat haar kracht blijft tonen, want zij is het zeldzame Kamerlid dat ook Yesilgöz klein weet te krijgen. Haar opvolgster Christine Teunissen is al aardig ingewerkt en naar het lijkt een waardig opvolgster van Ouwehand.

Frappant dat juist de sterkste Kamerleden vrouwen zijn. Een gotspe dat naast Simons ook Ouwehand het vooral door toedoen van de eigen partij zwaar hebben gekregen. Bij het vertrek van Lahlah kun je je afvragen wat haar partij heeft nagelaten om haar te helpen ook in de Kamer net zo uitstekend te werk te kunnen gaan als in haar Tilburg waar zij wethouder was. Bij de PvdA was het ook al niet fraai hoe zij Arib opvingen toen die vals van haar Kamervoorzitterschap werd beroofd. De coupe van D66-ster Vera Bergkamp en haar vrinden leverde uiteindelijk het meest verachtelijke Kamervoorzitterschap sinds 1945 op, de antidemocraat en aanhanger van Zuid-Afrikaanse fascisten Martin Bosma. Deze schandvlek op onze democratie had bij Tata Steel nooit aan de slag kunnen gaan. Arib had waardig afscheid moeten kunnen nemen van haar uitstekende Kamervoorzitterschap, en Ouwehand en Simons hadden hun sterke strijd zonder interne problemen moeten kunnen voeren. En Lahlah had in haar Tilburg burgemeester moeten worden.

De democratie afbreken, het kan wèl

Het kan wèl was de verkiezingsleus van Jetten, maar de kiezer had een andere voorstelling bij wat dat inhield dan wat het Kabinet Jetten nu doet. De strengste asielwet van Faber ooit gaat zo goed als ongeschonden door en het demonstratierecht is al evenmin veilig in handen van Jetten als onder Schoof. Als het de linkse partijen in de Kamers niet lukt om de voorstellen betreffende het demonstratierecht tegen te houden dan wordt demonstreren straks een farce, dan zal niemand nog merken dat er ergens een demonstratie is. Naar het Malieveld of de Dam wordt dan naar industrieterrein x op zaterdagmorgen van 7 tot 8. Nog even en ook het stakingsrecht wordt zo aangepakt en mag er alleen in de vakantiedagen worden gestaakt. Antifa is al tot terroristische organisatie verklaard, nu wil het Kabinet ook steun aan terreur strafbaar stellen, dat kan betekenen dat je strafbaar bent als je tegen de genocide in Gaza hebt gedemonstreerd. Onze democratie ligt ook bij dit Kabinet onder vuur. Wat is een democratische rechtsstaat als je het beetje macht dat burgers bij wet genieten afpakt. Een kruisje op het stembiljet is het enige wat dan rest, verder zal je stem zal niet meer worden gehoord. Dat is einde rechtsstaat, welkom in Poetinland.

Het drama is dat de rechtsstaat sowieso zwaar onder druk staat. De macht en invloed van internet zijn groot en daar zijn de fascisten uit Silicon Valley de baas. En Trump, want als die zegt dat een aanklager van het Hof van Justitie in Den Haag moet worden geboycot dan gooien de Big Techboys hem van hun mail- en andere internetdiensten. De algoritmen sturen de social mediagebruikers massaal richting extreemrechtse sites. De gevolgen zijn bij de jongste generatie helaas overduidelijk te zien. Jonge mannen denken in meerderheid volgens archaïsche man-vrouwpatronen en zijn in meerderheid uiterst rechts. Alleen onder jonge vrouwen is het denken nog redelijk democratisch en meer in linkse richting. De oude media, kranten en televisie, raken wereldwijd in handen van enkele miljardairs met eveneens extreemrechtse sympathieën. In de VS vliegen kritische cabaretiers en journalisten van het scherm en bij kranten worden kritische journalisten ontslagen. We zagen het eerder in Italië onder Berlusconi gebeuren, nu richt in Frankrijk de extreemrechtse miljardair Bolloré een bloedbad aan in medialand. Bij ons zien we zelfcensuur, op televisie zijn echt kritische programma’s verdwenen en zit in elke talkshow een Telegraafmedewerker als ‘expert’ aan tafel. Het is allemaal net geen Ongehoord Nederland, maar die omroep is zo extreem dat de rest met bedenkelijke uitzendingen nog redelijk lijkt. Wij moeten vrezen wat er gebeurt als de Belgische eigenaren van onze kranten en televisiezenders de boel verkopen aan een Bolloré. De democratie afbreken, het kan wèl.

VVD gijzelt Kabinet

Honderd dagen Kabinet Jetten en er is niets veranderd, maar dat was te verwachten. Zodra Jetten met de VVD in zee ging was duidelijk: het wordt weer een VVD-Kabinet met dit keer geen Schoof maar Jetten als premier. Gerrit Zalm (VVD) hanteerde als minister van Financiën een zware begrotingsdiscipline, uitstekend voor het voeren van VVD-bezuinigingsbeleid, want een in beton gegoten begroting waarin geen enkele ruimte is om iets te schuiven tussen ministeries. Tegelijk verkocht Zalm ons tafelzilver, onze Giro, onze PTT, KPN, energiemaatschappijen, zorginstellingen, woningcoöperaties, kinderdagverblijven, het ging allemaal naar de markt. De gaskraan in Groningen werd onder de VVD maximaal opengedraaid. In een bloeiende economie is dat een doodzonde, maar het werd genegeerd, de welvarende landgenoten zagen hun vermogens naar recordhoogtes stijgen en juichend werd Zalm op hun schild gehesen. Zijn begrotingsdiscipline ging voortaan als Zalmnorm door het leven. Dat grote groepen landgenoten met minder kapitaal en lagere inkomens de prijs betaalden en dat ons land was verkocht aan veelal buitenlandse beleggers, het was van geen belang. De Zalmnorm werd de norm voor elk nieuw Kabinet.

Het Kabinet Jetten is ook volgens de Zalmnorm te werk gegaan. Dus heeft de VVD vanzelfsprekend de sleutelpositie op Financiën opgeëist, en de ministerspost op Defensie waar met miljarden mag worden gesmeten was dit keer ook favoriet. De altijd door de VVD bepleitte kleine overheid betekent in de praktijk dat de overheid op het sociale terrein gaat bezuinigen, want er zijn de afgelopen decennia alleen maar meer ambtenaren bijgekomen. Op het terrein van vermogens wordt altijd meer ruimte gemaakt. Alleen controle wordt telkens verder afgeschaft, behalve die op uitkeringen. De extra defensiemiljarden moeten uit de sociale pot komen en schuiven tussen ministeries mag niet volgens de Zalmnorm, dus zitten de eigen geldsmijterijen veilig. CDA en D66 moeten maar zien hoe zij bezuinigen op hun ministeries, van de VVD hoeven zij niets te verwachten. Integendeel, journalist Joost Vullings had opgevangen hoe collegiaal ze in dit Kabinet met elkaar omgaan. Hij hoorde een VVD-er zeggen: ‘waarom zouden wij meewerken om Vijlbrief (D66) aan een succes te helpen’. Lekker zulke teamgenoten. De VVD gijzelt ook dit Kabinet, zoals de partij de politiek al meer dan 30 jaar gijzelt.

Lidewij de Vos en Chris Stoffer

FvD-voorvrouw Lidewij de Vos ging vol op het fascistische orgel in de Tweede Kamer, de racismeleer uit het bruinhemdentijdperk kreeg dit keer tegengas van andere Kamerleden, van PRO tot Mona Keizer. Vooral dat laatste was opmerkelijk, extreemrechts dat extreemrechts extreemrechtszijn verwijt. Maar voor de Joost Eerdmansen en Mona Keizers is het afzetten tegen deze collega een mooie manier om hun fascistische gezicht ‘wit te wassen’. Als zij Forum van fascisme beschuldigen dan worden zijzelf niet meer als fascistisch gezien hopen zij. Zo helpt het hen ook dat zij Israël omarmen, want dan zou je geen antisemiet kunnen zijn en ‘dus’ geen fascist. Alsof er in Israël geen fascistische regering zit, alsof joden geen fascisten kunnen zijn, dat is pas antisemitisch. Maar het werkt. Meteen na het Kamerdebat vloog De Vos met Baudet naar Portugal om daar een internationale bijeenkomst van notoire fascisten bij te wonen. Zij mocht de bruinhemden toespreken en die beloonden haar met een daverend applaus bij de mededeling van De Vos dat zij zwanger is en Europa een blank kindje gaat bezorgen. Op de bijeenkomst ontbraken wel enige extreemrechtse partijen, want die willen net zomin als Keizer en Eerdmans openlijk fascistisch zijn.

Zo was ook Chris Stoffer (SGP) niet aanwezig. Bij stemmingen in de Tweede Kamer zit de christelijke voorman zo goed als altijd op dezelfde lijn als De Vos. SGP of Forum, in ideeën en stemgedrag is er geen verschil. Behalve dat bij Forum een tradwife lijsttrekker mag zijn. Chris Stoffer ging keurig verder op de racistische weg van De Vos. Hij had al omstreden uitgehaald naar de Palestijnse zaak, de hulp aan Gaza moet stoppen vindt hij, want die komt terecht bij Hamas. Voor Stoffer zijn alle Palestijnen Hamas, net zoals zijn vrinden in de Israëlische regering dat roepen. Nu ging hij ook nog eens tekeer tegen vluchtelingen. In strijd met de grondwet en de mensenrechten pleit hij voor het ‘meewegen’ van de culturele en religieuze afstand van vluchtelingen tot onze samenleving. Met deze zorgvuldige formulering hoopt hij juridische consequenties uit te sluiten, maar hij bedoelt wel degelijk dat we moeten discrimineren op grond van ras en geloof. Hij zegt dat moslims zich beter thuis voelen in moslimlanden en christenen in christelijke landen, maar hij wil dat mensen uit islamitische landen naar islamitische landen worden uitgezet en dat christenen uit christelijke landen hier wel welkom zijn. Hij noemde niet dat lhbtiq+-ers uit christelijke landen voor hem ook niet welkom zijn, die zijn voor de SGP net zo taboe als abortus.

Alternatieven voor bezuinigingen

Er kan over de bezuinigingen gesproken worden, het Kabinet is daar heel open over, de bezuinigingen zijn niet in beton gegoten. Maar dat zijn ze wel, 6 miljard op sociale zaken blijft 6 miljard op sociale zaken. Geen verlaging WIA, dan moet er op een andere uitkering bezuinigd worden. En nee, niet op de begroting van een ander ministerie. Zo heeft de VVD haar punten veilig gesteld en mogen de bonden en de Kamer alleen uitvechten welke uitkering of toeslag de miljarden moet ophoesten. Terecht dat de vakbonden dat niet accepteren en mooi dat de werkgeversbond ook in verzet is gegaan. Goede verstandhouding met de vakbonden is voor werkgevers een garantie op een goede bedrijfsvoering, dat was de VVD vergeten. Dat was slikken want ze sloofden zich toch zo uit voor de ondernemers van ons land. Maar dat doen ze vooral voor bijvoorbeeld de gokindustrie en dat is toch wel een bedrijfstak met een iets andere mores. Robin van Linschoten stapte van de politiek direct over naar de gokwereld, idem Helma Lodders en die stapte recent ook nog over naar de BBB, en ook Frits Huffnagel lobbyde zich ongeluk voor die branche. Het heeft de gokindustrie 800.000 nieuwe gokkers opgeleverd waarvan velen (ernstig) gokverslaafd zijn geraakt. Alles vergokt en dan op straat belanden, de VVD-oplossing voor de doorstroming van de woningmarkt.

De vakbonden moeten stevig tegen de bezuinigingen ingaan, op zijn Frans de boel finaal plat leggen, of met de werkgevers een slimme deal sluiten. Die 6 miljard die dit Kabinet op Sociale Zaken wil bezuinigen kan prima gehaald worden uit de 11 miljard van de hypotheekrenteaftrek, die komt sowieso voornamelijk bij de hoogste inkomens terecht. Of uit de subsidies aan de fossiele industrie, alleen Shell vangt al 2,1 miljard per jaar en dat is inmiddels een Engels bedrijf, want Shell had geen zin in het meebetalen aan de mede door haar veroorzaakte aardbevingsschade in Groningen. Of uit de defensiebegroting, die krijgt dankzij de pressie van Trump 19 miljard extra, terwijl het ministerie nu al haar begroting niet op krijgt. Dat is alleen op te krijgen door peperduur onnodig en inefficiënt Amerikaans oorlogstuig te kopen, die extra miljarden zijn dus volslagen onzin. Of pak de belastingfraude eindelijk eens aan, dat kan tientallen miljarden per jaar opleveren, en de fraude in de zorg, goed voor zeker 10 miljard. Hoezo moet er op sociale zaken bezuinigd worden?

Klimaatbeleid

De PvdA en ook GroenLinks lieten het linkse gedachtegoed deels varen met de komst van het neoliberalisme, ze gingen verder als progressieve partijen. D66 was nooit een echt linkse partij, het was meer een beschaafde VVD, een enigszins progressieve en bovenal juridisch zuivere partij. In het gat dat de PvdA en GroenLinks lieten vallen met hun flirt met het neoliberalisme sprong de SP. De dreigende klimaatramp illustreert helder waar het mis ging. Uit onderzoek van het SCP(Sociaal Cultureel Planbureau) blijkt hoe in strijd met het linkse gedachtegoed het klimaatprobleem is aangepakt door de progressieve partijen.

De Nederlander vindt het klimaatbeleid oneerlijk constateerde het SCP deze week, en wil er dan ook minder aan bijdragen. Verrassend dat de meeste Nederlanders het wel prima vinden als de vervuiler moet betalen voor zijn troep en achter het principe staat dat de sterkste schouders de zwaarste lasten moeten betalen. Laten dat nou net de punten zijn die de voormalig linkse partijen lieten liggen toen zij het klimaatbeleid uit onderhandelden met rechts. Zo is het klimaatbeleid een wig tussen arm en rijk geworden. Gesubsidieerde Tesla’s, warmtepompen, zonnepanelen en isolatie voor de welgestelden en extra heffing op de energienota die vooral door de lagere inkomens wordt opgebracht, en die wonen vaak in niet warm te stoken tochtige huizen met hooguit een 20 jaar oud Fiatje voor de deur. Ofwel, het klimaatbeleid is het klassieke verhaal van de rijken rijker en de armen armer. Natuurlijk hadden de subsidies naar de sociale verhuur moeten gaan, die huizen als eerste energieneutraal maken was rechtvaardig geweest. Het is voor links niet te verdedigen dat het andersom is gegaan. Deze oneerlijke aanpak van het klimaatprobleem heeft het draagvlak voor klimaatbeleid maar ook het vertrouwen in de voorheen linkse partijen ondermijnd. Het klimaatbeleid staat zo symbool voor wat en waar het mis ging bij de PvdA en GroenLinks. De naamsverandering van beide partijen in PRO moet meer in houden dan progressief, het oude adagium moet weer op de eerste plaats staan: vrijheid, gelijkheid en broederschap/solidariteit. Het klimaat is van belang voor iedereen.

Een eerste stap, overname Solvinity geblokkeerd

Staatssecretaris van Economische Zaken Willemijn Aerdts (D66) heeft de overname van Solvinity, dat voor de overheid DigiD beheert, door het Amerikaanse Kyndryl geblokkeerd. Zij heeft dat gedaan op advies van Bureau Toetsing Investeringen, dat kwam net als zo’n beetje alle experts in ons land tot de conclusie dat met verkoop van Solvinity onze privacygegevens bij de Belastingdienst en het Openbaar Ministerie niet veilig zijn. Het is een eerste stap, want onze gegevens zijn ook nu al niet veilig. Een openbaar aanklager van het in Den Haag gevestigde Internationale Hof van Justitie kreeg al te maken met een blokkade van zijn email-account door de Big Tech in Silicon Valley, omdat hij een arrestatiebevel voor Netanyahu had getekend. Alles wat we doen op het internet staat onder controle van die club. Maar ook de hackers van Poetin houden ons stiekem in de gaten.

Goed dat Aerdts deze stap heeft genomen, maar nu moet het Kabinet wel doorpakken, de macht van Peter Thiel, Jef Bezos, Mark Zuckerberg en Elon Musk is te veel gevaarlijk. Angst voor hun vriend Trump moet Jetten trotseren, anders moet hij even stil staan bij wat Trump sowieso al doet. Zo geeft het rapport van zijn Nationale Veiligheidsstrategie een aardig kijkje in de agenda van Trump. De regering Trump moet volgens dat rapport ervoor zorgen dat Amerikaanse goederen en diensten zonder enige belemmering op de Europese markt worden toegelaten. Vrije overname van Solvinity dus. Maar ook blijkt Trumps hekel aan de huidige machthebbers in de EU, want het verzet daartegen door radicaal rechts moet worden aangewakkerd. Extreemrechts moet worden gestimuleerd stelt het rapport. Zo’n land is je vijand en moet je boycotten, de blokkade van de verkoop van ons DigiD is een eerste stap. En dan nu het hele internet Europees en veilig maken. We moeten stoppen met het opblazen van onze defensie met de door Trump geëiste budgetverhoging. Wat Trump en zijn bende beogen mag duidelijk zijn, tegen de tijd dat Europa over een grote defensiemacht beschikt hoopt hij ervoor te hebben gezorgd dat extreemrechts aan de knoppen zit. Daarom moet de EU die gelden besteden aan een eigen internet en aan het herstel van onze infrastructuur met een energienetwerk in overheidshanden. Met het herstel van sociale verhuur en sociale voorzieningen kan extreemrechts van een flinke voedingsbodem worden beroofd. Jetten moet ook de VVD trotseren en met zulke nieuwe stappen laten zien dat het wél kan.

What are we fighting for

Komt er nog een echte tegenbeweging in de VS, zoals ooit tegen de Vietnamoorlog? Alles vraagt er om. Trump vond dat hij de Nobelprijs voor de vrede verdiende, maar hij doet niets anders dan oorlogen ontketenen of gaande houden. Tegen Poetin treedt hij niet op, hij pakt juist Zelensky aan. De vrinden van Poetin hebben Trump ooit van een faillissement gered en dat zijn ze niet vergeten, en Trump zelf ook niet. Hij behandelt Poetin daarom als vriend. De genocide in Gaza vindt hij prima, hij wil op de puinhopen straks een Trumpresort bouwen, de afspraken daarover heeft hij al gemaakt met Netanyahu. In het ongerepte kustgebied van Albanië heeft de Trumpfamilie de aanleg van hotels en vakantieparadijzen geregeld. Groenland heeft hij ook nog steeds op het oog, dat wil hij nu zonder militair ingrijpen voor elkaar krijgen, maar hij gaat wel beginnen met het uitbreiden van de militaire locaties op het eiland. Hij helpt Netanyahu met het bombarderen van Syrië en Libanon, Iran begon hij zelf grootscheeps plat te gooien. De totale boycot van Cuba gaat hem nog niet ver genoeg, hij dreigt nu het eiland binnen te vallen.

De Trump B.V. draait deze presidentstermijn uitstekend. Het vermogen van Trump is sinds zijn aantreden al met 4 miljard dollar toegenomen. De 100 miljoen die hij aan de belasting moest betalen wegens ontduiking is hem kwijtgescholden. Hij heeft dat met een mooie deal geregeld, de dienst heeft hem zelfs excuses aangeboden en de verzekering dat hij en zijn familie en bedrijven eeuwig gevrijwaard zijn van vervolging. Staatsbezoeken zijn zakelijke contacten die uitsluitend zijn privébelang dienen. Ook zijn bezoek aan China bleek te draaien om wat dealtjes met Boeing en NVidea. Voor vertrek had Trump flink wat aandelen in beide bedrijven gekocht die na het sluiten van contracten over o.a. de aanschaf van Boeings door China fors in waarde zijn gestegen. Handel met voorkennis is weliswaar strafbaar, maar Trump heeft de controle daarop afgeschaft en kan dus openlijk de wet overtreden.

Hoe lang moet het nog duren voor de Amerikanen inzien dat ze stap voor stap in een dictatuur belanden, dat zij zich bij alle oorlogsgeweld weer gaan afvragen: what are we fighting for. Niet voor het land, niet voor democratie, en ook niet voor een sociaal stelsel en zorg die onder Trump helemaal zijn gesloopt. They are now fighting for de Trump B.V.