Afgelopen woensdag 2 september is David Graeber overleden. Hij kreeg het stempel anarchist, maar wilde niet zo genoemd worden, want je bent geen anarchist, je leeft zo. Anarchisme is geen geloof, ideologie of theorie, maar een praktijk vond hij. Het vormt zich als mensen zich geweldloos, niet-hiërarchisch en gedecentraliseerd organiseren, zoiets als Koerden in Noord-Syrië met de commune Rojava proberen. Daar was hij dan ook fan van.
Hij was wereldwijd bekend door zijn bijdragen aan het linkse denken. Hoewel veelal naar zijn boek Bullshitjobs wordt verwezen was dat niet zijn origineelste werk. Onzinbanen vallen onder het begrip “verborgen werkloosheid” en dat is al behoorlijk oud. Het sloeg vroeger voornamelijk op ambtenaren, maar de afgelopen 100 jaar slaat het ook steeds meer op het bedrijfsleven. Ha-Joon Chang heeft dat in “23 dingen die ze je niet vertellen over kapitalisme” ook mooi beschreven, het ontstaan van de managerslaag als buffer tussen bazen en de werkvloer.
Graeber voegde daar aan toe dat de echte banen zoals in het onderwijs en de zorg niet alleen slechter betaald worden, maar ook deels bullshitbanen zijn geworden door de bureaucratische onzin die zij erbij moeten doen.
In 2011 had hij Schuld geschreven en dat boek is een zeer doorwrocht werk waarin hij 5000 jaar geschiedenis van de ontwikkeling van schuld nauwkeurig uiteenzet. Schuld is macht en het stuurt de hele wereld. Het zou verplichte kost moeten zijn op elke school.
Samen met David Wengrow heeft hij nog een boek geschreven met de intrigerende werktitel “The dawn of everything”. Het zal rond de jaarwisseling verschijnen. David Graeber is er niet meer, zijn boeken gelukkig wel.
