De onmenselijke maat

De menselijke maat moet terug wordt gezegd nu duidelijk is dat de algoritmes bij de belastingdienst ernstig discrimineren. Dat lijkt een goed idee, maar ook de menselijke maat kan onmenselijk uitpakken. Ben je in het computerprogramma van de belastingdienst vanwege een on-Nederlandse naam een fraudeur, bij een ambtenaar van vlees en bloed in bijvoorbeeld Heerenveen kan je dat even makkelijk overkomen.

Bureau Pro Facto deed onderzoek naar de mores bij ambtenaren in de gemeente Heerenveen. Aanleiding waren de misstanden bij de sociale dienst van de gemeente. Die trad buitensporig hard op bij de geringste vermoedens van fraude. Een van een familielid gekregen tas met boodschappen was al reden om de uitkering te stoppen en geheel terug te vorderen. Maar dat bleek een kwestie van geluk of pech, want bij de ene ambtenaar mocht zoiets wel en bij de andere niet zag Pro Facto. Rechters weten allang dat die dingen zo gaan. Die krijgen zware jongens van motorclubs voor zich die naast hun uitkering een compleet en goed draaiende fabriek in genotsmiddelen runnen. Zo verzuchtte een rechter eens: “u bent wel in staat om een kwekerij te beginnen terwijl u 100% bent afgekeurd”. Tja, die zal ook door een ambtenaar in Heerenveen of elders echt niet hard aangepakt worden. Maar de alleenstaande moeder wordt wel op straat gezet omdat zij zo nu en dan wat steun krijgt van haar ouders.

Het rapport van Pro Facto vermeldt het fijntjes en noemt het “ruis”. De conclusie luidt: “dezelfde ambtenaar kan op verschillende momenten tot een ander oordeel komen in dezelfde zaak, door werkdruk of door zijn of haar ‘stemming'”. Op televisie worden we overspoeld met reclames voor goksites, maar zit je in een positie dat je recht hebt op een toeslag of uitkering, dan is het ook een loterij. Of je hem krijgt en vervolgens of je hem behoudt, of dat je hem inclusief extreme verhogingen en boetes terug moet betalen, het hangt af van de ‘stemming’ van de ambtenaar. De menselijke maat is ook bij de ambtenaar van vlees en bloed niet gegarandeerd.

Geef een reactie