De NS wil het reizen in de spits duurder maken. Dan zullen de treinen niet meer overvol zijn en kunnen de reizigers weer zitten zegt de woordvoerder van de NS. Is er bij die maatschappij niemand die zijn klanten kent, die iets van maatschappelijke betrokkenheid heeft? Van president-directeur NS Wouter Koolmees (oud-minister voor D66) zou je toch wel wat mogen verwachten, maar dat valt flink tegen. Hij gaf zelf even het voorbeeld hoe om te gaan met dat dure spitstarief, video vergaderend achter zijn laptop ’s morgens thuis met een kop koffie. Zo vermijd je het reizen in de spits wilde hij duidelijk maken. Maar weet Koolmees dan niet dat zijn reizigers die ’s ochtends in de spits opgehokt in overvolle treinen van de voorsteden naar hun werk reizen dat echt niet voor hun lol doen? Zij hebben geen keus, want zij hebben geen kantoorbaan en moeten in de spits reizen. In de coronatijd kwamen deze reizigers even in beeld, ze mochten applaus ontvangen en hun banen werden essentiële beroepen genoemd. Ook werd aangestipt dat zij juist het slechtst worden betaald. Een huis dichtbij hun werk in de grote steden is onbetaalbaar. Koophuizen zijn te duur en op een huurhuis in de sociale woningsector is het 10 of 20 jaar wachten. Die komen er ook niet bij, integendeel, de meeste gemeenten willen er liever vanaf.
Het is onrechtvaardig dat de mensen die het essentiële werk doen zo slecht worden betaald. Zij kunnen zich geen huis dichtbij hun werk in de stad veroorloven en zijn daarom op het openbaar vervoer aangewezen. Door het lage inkomen is een auto vaak te duur, maar ook met een auto is het niet opgelost, want parkeren in de grote steden is vrijwel onbetaalbaar. Dus resteert het openbaar vervoer dat hooguit deels vergoed wordt door de werkgever. Vergoeding van de reiskosten hebben alleen ambtenaren en beter betaalden met een baas die zijn duurzaamheidsimago belangrijk vindt. Voor de al slecht betaalden met essentiële beroepen betekent een duurder kaartje dus een loonsverlaging. Dat de NS, een semi-overheidsbedrijf, hen nog armlastiger maakt is schandalig. ‘In Engeland werkt een duurder kaartje in de spits uitstekend’ werd er nog fijntjes opgemerkt door onze spoorwegmaatschappij. Dat was veelzeggend, want juist in Engeland zijn de spoorwegen een ramp dankzij de privatisering door Margaret Thatcher. Daar reist bijna niemand meer met de trein. Dat wil de NS hier blijkbaar ook. Nutsbedrijven en woningcoöperaties vermarkten en op afstand van de overheid zetten zou alles goedkoper en beter maken werd ons door rechts verkocht, maar nu zitten wij met woningnood, een ondermaats presterend openbaar vervoer en worden de essentiële beroepen het slechtst betaald.
