Het kapitalisme overleefde crises, wist het communisme te verslaan, maar het eind lijkt niettemin in zicht. De revolutionaire bewegingen van eind 19e en 20ste eeuw kregen het niet klein, vooral dankzij de invloed van de sociaaldemocratie. Met de komst van Reagan, Thatcher, Giscard en Lubbers hier was het met dat evenwicht gedaan. De onverzadigbare behoefte van de rechtse machtshebbers naar een hoger inkomen voor de hoogste inkomens werd niet langer middels kunstgrepen als inflatie beloond, maar ging voortaan direct ten koste van de minder gefortuneerden. Met het vallen van de muur gingen de remmen helemaal los. In Rusland ontstond een wildwest-kapitalisme volgens de idealen van Ayn Rand. Het westen keek er verlekkerd naar, want Rand heeft hier veel aanhang. Dat het Amerikaanse financiële beleid gedurende bijna 30 jaar (tot 2007) in handen was van haar fanatieke volgeling Alan Greenspan zegt wat over haar invloed. Het Russische wildwest-kapitalisme werd daardoor hier gekopieerd. De sociaaldemocratie verdween, werd als veren afgeschud en de tijd werd rijp voor niet te overziene omwentelingen. Italië toonde iets van die toekomst met Berlusconi, nu staat het westen overal bloot aan dergelijke machtsovernames. En erger.
De zittende machtshebbers waren overtuigd dat het allemaal vanzelf wel goed zou komen, immers links aan banden gelegd. Maar dat het gevaar uit eigen kring komt is voor hen nieuw. Van de ontevredenheid onder de bevolking hadden zij niet in de gaten dat die tot de komst van Trump zou kunnen leiden. Nu trekken belasting ontduikende en niet bijster milieubewuste multinationals samen op en plaatsen advertenties om te waarschuwen dat hun tegenstanders van o.a. Greenpeace toch wel een beetje gelijk hadden. De klimaatverandering ontkennen is zelfs voor hen geen optie meer. Maar voor de wildwest-kapitalisten als Trump en zijn vrinden is het na ons de zondvloed, zij kennen geen moraal. Trump zal geen boek hebben gelezen, ook niet van Ayn Rand, maar hij is de perfecte aanhanger van haar ideeën. Alles gaat om het eigen ego, zelfs verkrachting is o.k., want voor je eigen genot.
In hun boek “Tegen de trojka” pleiten de economen Lapevitsas en Flassbeck voor een Lexit, het binnen een links kader uittreden uit de euro om de ondergang van Europa te voorkomen. Wolfgang Streeck, oud-directeur van het Max Planck Instituut, is een stuk somberder in zijn bundel “How will Capitalism End?”. Veelzeggend dat het laatste boek omarmd is door de financiële wereld. Die weet blijkbaar ook niet meer hoe het verder moet.
