Keti Koti, Ketenen Gebroken

De slag bij Nieuwpoort zal menigeen nog kennen, de datum in elk geval, maar de afschaffing van de slavernij komt in onze geschiedenislessen niet of nauwelijks voor. En als het al is genoemd dan wordt het gebracht als een staaltje opperste verlichting van “ons Nederlanders”. Tot voor kort was Keti Koti hier onbekend, tenminste bij de meeste witte Nederlanders. De koloniale geschiedenis was lekker ver van ons bed en vals gegoten in stoere heldenverhalen. “Wij” ontdekten de wereld, brachten de barbaarse inheemse bevolking beschaving bij en kerstenden hen. Dat wij barbaars landen binnenvielen en de lokale bevolking knechtten of vermoordden en hun rijkdommen roofden, zo staat het niet in onze geschiedenisles. Als er al aandacht aan de slavernij wordt besteed dan wordt het verkocht als een normaal gebruik in die tijden. In Afrika handelden “ze” zelf ook in slaven. Dat klopt wel, maar de Europeanen maakten van die geringe lokale misstanden een grote industrie. En dat arbeiders hier ook slecht werden behandeld, natuurlijk, maar de zwarte tot slaaf gemaakte had het toch echt wel een paar graadjes moeilijker en zat er juridisch helemaal rechteloos bij.

De tot slaaf gemaakte medemens werd ontmenselijkt, een wezen dat inferieur is aan de witte mens. Dat maakte het makkelijker nog wreder met hem om te gaan. Zonder de gesel van de witte zouden hij nooit iets uitvoeren, de witte zorgde er juist voor dat hij zijn dagen niet in ledigheid sleet en bracht hem het geloof. In dat verhaal paste de opstand op Haïti (toen Saint Domingue geheten) niet. De revolutie in 1791 van tot slaaf gemaakten bracht de Haïtianen in 1793 zelfstandigheid. Overal op de wereld waren sindsdien slavenopstanden, meestal uiterst wreed neergeslagen. Ook op “ons eigen” Curaçao. De witte slavenhouders werden bang en zagen in dat afschaffing onontkoombaar was. De tot slaaf gemaakten moesten dan maar zonder ketenen loonslaven worden.

In 1863 werd de slavernij in Nederland afgeschaft, het laatste land dat dat deed. De slavenhouders werden gecompenseerd en kregen nog 10 overgangsjaren. De feitelijke afschaffing was dus pas in 1873, zoiets als nu met de nertsenhouderij (hebben ook compensatie en een 10-jarige overgangsperiode gekregen). De tot slaaf gemaakten waren volgens de toenmalige (witte) wetten dus niet meer dan de huidige nertsen. Doordat de slavenhandel zich ver van ons land afspeelde is de betrokkenheid van de doorsnee Nederlander ook gering, het zit niet in hun belevingswereld en onze geschiedenisles maakt ons niet wijzer. Alleen in socialistische kringen is solidariteit met onderdrukten waar ook ter wereld. Nu de nazaten uit onze kolonies de aandacht voor ons gedeelde verleden vragen komen ook Henk en Ingrid en Johan Derksen in aanraking met deze onderdanen van ons koninkrijk. Maar zij staan wel op de gouden koets afgebeeld. De onderdrukkers waren trotser op de zwarte tot slaaf gemaakten dan op hun witte loonslaafjes.

Gister was het Keti Koti, de ketenen van de slavernij gebroken, een dag van herdenken. En nog altijd wil de Den Haag geen excuses maken voor haar misdaden in het verleden. Het debat hierover in de Tweede Kamer gister was een dieptepunt. De leden leken geketend aan de VOC-mentaliteit. Geen wonder en veelzeggend, want deze zogenaamde volksvertegenwoordiging kent geen zwarte leden. Hoogste tijd voor Bij1.

Geef een reactie