Meer (kleine) partijen zijn niet slecht voor de democratie. Draai het maar eens om, China met zijn ene partij, is dat beter? Of Amerika met zijn totaal verziekte democratie met twee partijen? Met meer partijen meer diversiteit, meer vertegenwoordiging van de verschillende geluiden in de maatschappij. Dat is toch beter voor de democratie?
Het tegenargument is de moeilijkheid die het een kabinetsformatie oplevert. Met minstens 4 of wellicht 6 partijen een Kabinet vormen. Maar dat is juist mooi, dan wordt er tenminste met meer belangen rekening gehouden dan dat ene belang dat al decennia de macht heeft, het belang van de neoliberale VVD en het door uitsterving ten onder gaande CDA. Het lot van de laatste wordt gedeeld door de te vaak met hen heulende PvdA.
Ook wordt gewezen op de problemen die een kleine partij heeft met het controleren van de macht. Hoe kan een partij met minder dan 10 zetels zoveel onderwerpen en beleidsplannen bijbenen. Die worden door de ambtenaren ook nog eens extra onleesbaar en tot ongekende hoeveelheid A4-tjes opgeblazen. Hoe kan één Kamerlid dat met 2 assistenten behappen? Nou, dat kunnen velen sowieso niet en er zijn er ook nogal wat die de moeite überhaupt niet nemen. Van bijvoorbeeld Baudet is bekend dat die amper in de Kamer langs komt. En Wilders laat zich uitsluitend horen als hij bij een onderwerp iets schandelijks kan roepen over iedereen met roots buiten Nederland behalve zichzelf en zijn kompaan Baudet.
Zelfs een partij met één zetel kan een flinke toegevoegde waarde hebben bewees de Partij voor de Dieren. Die focuste zich op dat ene issue en bereikte daar echt behoorlijk veel mee. Dat komt zo, voor andere onderwerpen stemden zij mee met voorstellen van partijen die zij in die andere onderwerpen vertrouwden, dan hoefden zij er geen tijd aan te besteden. En andere partijen verdeden hun tijd niet aan dierenrechten en klimaat als zij wisten dat de PvdD dat toch al goed deed en stemden met Thieme en later Ouwehand mee. Dierenrechten zijn nog nooit eerder zo goed op de kaart gezet, een kleine partij kan dus zeker van toegevoegde waarde zijn. Daarentegen is de grote VVD bijkans ook een one issue partij, door zijn leider niet voor niets vroemvroempartij genoemd. Voor andere onderwerpen dan de auto laat die partij zich alles influisteren door de lobbyisten van het bedrijfsleven.
De VVD heeft in feite veel te veel Kamerzetels voor het geringe eigen werk. Rutte heeft aan de dochters van Loek Hermans genoeg steun. De Kamer zet hij het liefst buitenspel, zie zijn eis over Omtzigt: “functie elders” . Hoe meer partijen, hoe moeilijker hij het daarmee zal krijgen.
