Je begint een eigen onderneming en dat is een hele kunst, tenminste als je geen kruiwagen hebt, ouders met geld teveel of zo. Moet je het op eigen kracht doen dan lukt financiering alleen als de bank er goede winst voor zichzelf in ziet. Jij loopt de risico’s, want de bank heeft meestal voldoende onderpand gezien om er ook bij faillissement nog acceptabel uit te springen. Maar jij dekt ook jouw risico’s zoveel mogelijk af, door verzekeringen af te sluiten. En als jouw onderneming draait bouw je zo snel mogelijk een buffer op zodat je in perioden van tegenslag niet meteen de kredietruimte bij de bank hoeft aan te spreken. Bij je uitgaven zorg je ervoor dat de vaste lasten niet hoger zijn dan je in slechte perioden kunt dragen. En dan nog kan het allemaal zo tegenzitten dat je jaar in jaar uit achteruit kachelt en je tot slot maar één kleine tegenslag extra hoeft te krijgen om je zaak failliet te zien gaan. Dat zijn de ondernemingen die in deze eerste coronamaand zijn omgevallen. Zo werkt het kapitalisme.
Maar hebben de ondernemingen die al hebben aangeklopt bij de overheid voor steun dan stuk voor stuk jarenlang slecht gepresteerd en pech gehad? Woont Marcel van Boekhoorn van de Hema in een petieterig klein huurwoninkje om de kosten te drukken en vliegt de KLM al jaren met zo goed als lege toestellen? Voor dit soort gebeurtenissen horen zij een buffer te hebben of financiële ruimte bij de bank. En dat zou een makkie moeten zijn gezien het neoliberale beleid van de afgelopen decennia. De belastingen zijn fors verlaagd, zowel de inkomstenbelasting (alleen voor de hogere inkomens) als de vennootschapsbelasting en dividendbelasting. Dus hebben bedrijven flink geld kunnen sparen. Bovendien zijn de lonen van degenen die het echte werk doen net zo hard achtergebleven als de inkomens voor de top zijn gestegen. In de VS zou het minimumloon nu 48.000 dollar moeten zijn als het gelijke tred had gehouden met de arbeidsproductiviteit, hier is dat niet anders en zit de vitale arbeider ook niet op een halve ton.
De hulp vragende ondernemers hebben blijkbaar nagelaten een verzekering voor calamiteiten zoals een coronavirus af te sluiten, noch hebben zij een buffer voor moeilijke perioden opgebouwd. Dan wacht je bij tegenslag het faillissement. Alleen wentelen zij dit onverzekerde risico nu af op de overheid, ofwel de burger die wel belasting betaalt en geen accountant aan de Zuidas heeft die zorgt dat belasting betalen “voor de dommen is”. De winst voor de ondernemers, het verlies voor de burger. Risicoloos ondernemen is dat en dat mag geen ondernemen heten, dat is staatskapitalisme. Maak er dan ook staatsondernemingen van.
