Strandt de Derde Weg in Griekenland?

Vanaf de jaren tachtig ging rechts de agenda bepalen. De linkse politiek stond aan de zijlijn. De paar sociale trekjes bij rechts verdwenen eveneens. Was een sociaal gezicht lucratief, want het ontnam links anti-kapitalistische argumenten en zorgde voor meer productiviteit, met het vallen van de muur leek dat sociale gezicht niet meer nodig. En dankzij een nieuwe klasse arbeiders, managers geheten, was het contact tussen bazen en werknemers voorbij. De managerslaag, zelf voornamelijk afkomstig uit de arbeidersklasse, mocht baasje spelen en deed dat harder en asocialer dan de oude bazen. Deze vorm van verheffing hadden de oude socialistische voormannen niet voor ogen.
Ook in de politiek bekeerden linkse politici zich massaal tot het managersdenken. De term Derde Weg werd bedacht om de verrechtsing te verhullen. Origineel was de term niet, immers uitgevonden door Mussolini.
D66 wilde vanaf haar oprichting al die kant op, een midden tussen VVD en PvdA. Blair zette hem op de kaart, Kok bracht hem met het afschudden van de linkse veren hier als paars in de praktijk. Rita Verdonk probeerde het nog met “niet links, niet rechts, maar rechtdoorzee”, maar was met haar overstap van PSP naar VVD de koers al volledig kwijt.
Nu is die Derde Weg dominant in de EU. Alle Europese landen worden vanuit Brussel onder druk gezet om hem te volgen, dat heet dan hervormen.
De peilers van die Weg zijn gemeenschapsdenken en kansen voor iedereen als inbreng uit de linkse hoek en verantwoordelijkheid en rekenschap als inbreng uit de rechtse hoek. Het is duidelijk dat de linkse inbreng boterzacht is, en dat hebben we mogen ervaren. Kansen zijn er voor iedereen, als je maar wilt en flink je best doet. Dat het niet zo simpel is interesseert  de Pechtolds en Ruttes niet. Hun gemeenschapsdenken gaat niet verder dan zorgen voor jezelf. Degenen die dat niet kunnen moeten maar zorgen voor een goede gemeenschap in de vorm van hulpvaardige buren en familie.
Daartegenover staat de eigen verantwoordelijkheid. Ik zorg voor mij en degenen die voor mij werken hebben alles maar te pikken wat ik wil, anders rotten ze maar op. Belasting betalen is ook al zo’n verspilling, want ik werk toch alleen voor mijzelf? Onder rekenschap verstaan de uitverkorenen dat de overheid de ondernemers moeten faciliteren, want die zorgen voor banen. Er moet vooral geen geld verkwist worden aan zaken waaraan ondernemend Nederland niets verdient, zoals een sociaal vangnet. Voor velen is een subsidie aan het Concertgebouworkest nog net acceptabel, maar verder is een poster van Ikea volgens Halbe Zijlstra kunst genoeg.
In Griekenland staat Syriza in de startblokken om de Derde Weg over boord te gooien. Een onversneden linkse koers is hun ideaal. Van Juncker tot de Duitse minister van Financiën, zij aarzelen niet om de Grieken te dreigen voor rampspoed mocht links daar winnen. Dat zij daarmee de democratische spelregels overtreden maakt niet uit. Zij hebben een monopolie te verliezen en daarbij telt democratie ook niet.
Misschien begint de victorie in Griekenland, waar de democratie ooit is uitgevonden.

Geef een reactie