Cartoonist Jip van Toorn trok een mooie vergelijking bij Pauw tussen vaccinatie en rechtsstaat. Kinderen worden steeds minder gevaccineerd. Ziekten als polio, kinkhoest en mazelen waren zo goed als verdwenen, maar steken nu de kop weer op. Het zijn niet alleen de gelovigen op de bible belt die vaccinatie weigeren, daar zijn internetgelovigen bij gekomen. Die geloven de bangpraterij op internet over allerlei gevaarlijke gevolgen van vaccinatie. Kinkhoest en mazelen zijn weer op het toneel verschenen en de eerste kinderen zijn al aan de gevolgen van besmetting overleden. Dat die ziekten waren uitgebannen was zo vanzelfsprekend dat de angst voor een nieuwe uitbraak bij (te) veel mensen is verdwenen. Het vertrouwen in vaccinatie is bij hen ook verdwenen, hoe krijg je dat weer terug. Hoeveel dode kinderen zal dat nog gaan kosten.
Met onze rechtsstaat dreigt het eigenlijk net zo te gaan. We hadden na de Tweede Wereldoorlog geen extreemrechtse partijen meer in de Tweede Kamer, tot boer Koekoek. Maar dat was zo’n karikaturaal figuur dat die alleen wat stemmen van oud-NSB-ers trok. Hans Janmaat probeerde de kiezer in de jaren 80 te verleiden extreemrechts te stemmen. Ook Janmaat was meer een karikaturaal figuur dan een aansprekend type, maar een paar zetels in de Tweede Kamer was zijn extreemrechtse geluid wel waard. In plaats van fel tegen die geluiden in te gaan nam de politiek de bruine oprispingen niet erg serieus. Tot Pim Fortuyn, maar toen werd de extreemrechtse stem gezien als een stem waarnaar geluisterd moest worden, niet om hard tegen in het verzet te komen. De extreemrechtse standpunten werden zelfs deels overgenomen. Nu de antirechtsstatelijke partij van Geert Wilders de grootste partij is geworden hebben we een griezelig dieptepunt bereikt. En net als bij vaccinatie moeten we vrezen voor wat we kwijt dreigen te raken.
Er gaat onder twee ‘frisse’ godvrezende vijftigers een nieuwe formatieronde in waar het om de standpunten gaat. Wat er rechtstatelijk is afgesproken heeft Wilders al meteen op losse schroeven gezet. Hij haalde hard uit: “de tijd dat we (Geert spreekt over zichzelf in goddelijk meervoud) alles weg zouden gaan geven is voorbij”. Hij ‘zou’ het dus weggeven, niet ‘heeft’. Blijkbaar gaat het niet meer door en heeft hij zijn ijskast open gezet. Wilders had al gedreigd dat het nu pas echt hard onderhandelen wordt, we mogen daarom onze borst nat maken. Wat voor zwaar bevochten verworvenheden die we vanzelfsprekend zijn gaan vinden zullen onder Wilders sneuvelen. Wat zal de prijs zijn van het aan de macht helpen van deze neofascist. En is er nog een weg terug. Gaat de bijl in vrouwenrechten, abortus, euthanasie, vrijemeningsuiting, demonstratierecht en lhbtqi+-rechten? Is het nu vrij baan voor onbeperkt gifgebruik door de boeren, wordt discriminatie bij wet toegestaan, komt er een einde aan de publieke omroep en wordt de cultuursector opgedoekt? Zal het op deportatie van iedereen met roots buiten onze grenzen uitdraaien? Maar dan moet Wilders zichzelf uitzonderen. En ook zijn vrienden Thierry Baudet, Frits Bolkestein, Fidan Ekiz en wellicht ook Dilan Yesilgöz. Hoe hij dat in een wet giet is van geen belang, die schaft hij immers gewoon af.
