In de VS kunnen we zien hoe snel een rechtsstaat in een autocratie kan veranderen. Nu was het daar al niet echt een voorbeeld van een fraaie rechtsstaat, maar de snelheid waarmee het compleet gesloopt wordt is griezelig. We waren al gewaarschuwd hoe zoiets kan gaan, want ook Adolf H. kwam in een democratie aan de macht, zelfs zonder dat hij de meerderheid van de stemmen had behaald. De steun van een kleine conservatieve katholieke partij was voldoende om hem de gelegenheid te geven de democratie af te schaffen. In Polen was de scheiding der machten beter gewaarborgd dan bij ons, niettemin kon de extreemrechtse regering daar op zijn Trumpiaans de rechtsstaat slopen. De democratie was nog niet ver genoeg gesloopt zodat in 2023 de oppositie aan de macht kon komen om de zware schade proberen te herstellen. Ook in Hongarije is de rechtsstaat flink gesloopt. En dan moeten we goed opletten, want de Hongaarse premier en intussen autocratisch leider Victor Orbàn is zeer goed bevriend met Geert Wilders. Wilders is hier (nog) geen premier, het enige positieve wapenfeit dat Pieter Omtzigt op zijn naam kan schrijven bij de vorming van het huidige Kabinet. Maar Wilders is nog niet klaar. Hij wacht tot de val van dit Kabinet op een voor hem gunstig moment, om dan alle puinhopen van deze regering te wijten aan het feit dat hij niet aan de knoppen mocht zitten. Hij zal hopen dan een meerderheid te halen, of desnoods met Fvd, BBB, JA21 en SGP alsnog een autocratische kloon van de regering Trump of Orbàn te vormen. Maar wellicht volstaat de steun van zijn oude moederpartij VVD.
Dit Kabinet van zijn knecht Schoof lijkt niets te doen, maar is stilletjes wel bezig met het ondermijnen van mensenrechten. Niet alleen de rechten van asielzoekers worden genegeerd, er wordt ook getornd aan het demonstratierecht. En tegelijk wordt de bescherming van de burger tegen de (mogelijk vijandige) overheid afgebroken. Zo is de politie op weg om een controlemaatschappij op te tuigen zoals die in China al functioneert. Meer camera’s en gezichtsherkenning. Dat is ook de reden dat er zo hard gewerkt wordt aan een verbod op gezichtsbedekkende kleding. Geen burka, maar ook geen Palestijnse shawl voor je gezicht. Carnaval of het verbouwen van je gezicht met botox blijft vooralsnog buiten beschouwing. De politie mag zelf wel onherkenbaar optreden. Aangifte doen tegen een grensoverschrijdende politieman zal dus niet meer lukken. Dat is ook nu al een probleem bleek bij de Macabirellen in Amsterdam. Door de hooligans van de Israëlische voetbalclub gemolesteerde taxichauffeurs werden niet geholpen op het politiebureau toen ze tegen Macabisupporters aangifte wilden doen terwijl ze over filmbeelden van de mishandeling beschikten. Aangiftes van Macabisupporters die daarop ook belaagd waren konden wel gedaan worden. Het narratief werd daardoor dat ‘joodse supporters’ door antisemitische Hamasaanhangers waren gemolesteerd. Boeren konden ongehinderd asbest en balen hooi op snelwegen verbranden, maar de klimaatactivisten van XR worden consequent opgepakt en krijgen zelfs intimiderende huisbezoeken. Onze democratie rammelt al, we moeten als de bliksem zorgen voor een sterkere en weerbare rechtsstaat.
