Wat horen bestuurders te doen bij ingrijpende gebeurtenissen, weten ze het niet meer of zijn zij zo dom? In een crisissituatie had je vroeger in Frankrijk een Charles de Gaulle die het volk dan via de televisie toesprak en met brede armgebaren en diepe vaderlijke stem begon met: “Françaises et Français”. Dat straalde rust en kracht uit en de kijker zag de crisis meteen al voor de helft geslonken. Nu zitten de Fransen met Macron en is er niet veel meer over van die de-escalerende wijze van optreden. Frankrijk kent de laïcité, een strenge scheiding tussen kerk en staat, maar de kerk heeft niettemin veel invloed op de politiek. Marine Le Pen weet zich gesteund door de conservatieven binnen de katholieke kerk en Macron heeft van haar het meest te duchten. Hij trachtte na de moord op de Franse leraar Samuel Paty met ophitsende praat ook die extreemrechtse kiezers aan zich te binden. De paar verzoenende woorden die hij verderop in zijn speech ook sprak kwamen letterlijk en figuurlijk als de mosterd na de maaltijd. Rutte wist niet hoe snel hij achter de harde taal van Macron moest staan.
De ophitsende taal had zijn effect, Erdogan greep het aan om als een Trump in de internationale schijnwerpers te staan en een oud-president van Maleisië kon er ook nog even wat aandacht mee krijgen, beiden sloegen met nog hardere taal terug op de woorden van Macron. Een tweede jongeling werd door dit Trumpiaanse toneel zo opgehitst dat hij op de trein naar Frankrijk stapte om in Nice toe te slaan.
Het zijn barre tijden dat zelfs in Frankrijk het woord de-escaleren uit de vocabulaire van het Palais de l’Elysée is verdwenen. In de EU moeten we het nu doen met het beheerste optreden van natuurkundige Angela Merkel.
