Hoe zit de politiek in elkaar, waar staan de verschillende partijen voor en hoe betrouwbaar zijn ze. Vroeger was het voor de meeste mensen een simpele zaak. Was je van een geloof dan werd er van je verwacht om op de partij van die geloofsrichting te stemmen. Dat pakte meestal ongunstig uit voor de gelovige arbeider, en die wilde dus wel eens op een partij stemmen die ook voor zijn belangen opkwam, een socialistische partij.
De Roomse tucht was echter zeer sterk, het duurde daarom heel lang voordat ook bezuiden de rivieren links wat sterker werd.
Toen zo’n 100 jaar geleden vrouwen stemrecht kregen dachten de socialisten daar voordeel aan te hebben. Immers de vele arbeidersvrouwen zouden de rode vuist krachtiger gaan maken. Niets was minder waar, de vrouwen waren nog benauwder om links te stemmen dan hun mannen.
Maar twijfel over welke partij het juiste met je voor had hadden de mensen niet. “Ik stem op Joop (den Uyl), want die zorgt wel goed voor ons” was in de jaren zeventig wat je hoorde. En de middenstander geloofde dat de VVD hem wel goed zou verzorgen.
Na het vallen van de muur en met de neoliberale weg die PvdA, VVD, CDA, GL en D66 insloegen was het afgelopen met die makkelijke keuze. De kiezer raakte op drift. De kiezers die vanuit hun geloof stemden kregen het een beetje moeilijk, sommigen gingen naar de CU. De PvdA-kiezers kregen het helemaal zwaar te verduren, daar stapte menigeen over naar de SP. Vanzelfsprekend was en is die keus niet, de SP wordt immers vanaf haar ontstaan weggezet als extreem links, dictatoriaal en populistisch.
Nu moeten mensen zelf uitvissen waarop zij zullen stemmen. Om weloverwogen een keuze te maken moet je goed op de hoogte zijn van de Haagse politiek. Kranten, tijdschriften en documentaires volgen en nog blijft het ingewikkeld. Dan gaat menig kiezer vanzelf zweven als hij zijn informatie uitsluitend moet hebben van SBS en Facebook.
Voor hem zijn de talking heads van de verschillende politieke partijen niet te volgen, gladde nietszeggende verhaaltjes die bij hem geen enkel vertrouwen oproepen. En legt een politicus de boel wel goed uit, dan is dat veel te ingewikkeld. Maar hoera, daar is dan die ene die praat als de eerste de beste kroegmaat die te diep in het glaasje heeft gekeken. Alles wat niet deugt komt maar door één ding, de zondebok. Vandaag zijn dat de Marokkanen, 80 jaar geleden waren dat de Joden. Dat is makkelijk te volgen.
Zoals Mussert de kleine nooddruftige zelfstandige en ploeterende keuterboer wist binnen te hengelen zo doet Wilders dat bij vele op drift geraakte kiezers. De kiezer heeft zijn partij niet verlaten, de partijen hebben hun kiezer verlaten. En de brave Roemer zal in hun ogen geen potje breken, dus gaan zij voor degene waar iedereen zo bang voor lijkt te zijn.
